Als er één schurk is door wie we als kind geboeid raken, dan is het wel de piraat. De held in vele verhalen voor jong en oud: van Piet Piraat tot Kapitein Haak en Jack Sparrow. Deze zeerovers weten nog steeds heel wat harten te veroveren.
Toch mogen we één ding niet uit het oog verliezen, met name dat piraten meedogenloze boeven waren en nog altijd zijn. Wie in hun handen terechtkwam, kon het zo goed als niet meer navertellen. Maar wat maakt een piraat zo boeiend? Waarom zijn er talloze legendes over deze zeeschuimers die heel wat mensenlevens op hun geweten hebben? En zijn er vandaag de dag nog altijd schatten verborgen op onbewoonde eilanden? Laat ons eens snel een kijkje nemen bij een paar van de meest beruchte piraten aller tijden.
Zwartbaard
Misschien de meest legendarische van alle piraten is Zwartbaard. Zijn echte naam was Edward Teach. Hij kwam uit het Engelse Bristol van waaruit hij in 1710 zou zijn vertrokken richting de Nieuwe Wereld op zoek naar goud. Hij sloot er zich aan bij de bekwame Engelse kapitein Benjamin Hornigold die daarvoor onder Engels bewind heel wat oorlogen had meegemaakt. Onder zijn leiding werden in 1716 en 1717 heel wat schepen gekaapt, maar in het voorjaar van 1717 ging Hornigold ervandoor nadat hij een generaal pardon van de Engelse kroon had ontvangen.
Nadat hun kapitein weg was gegaan, brachten Teach en de anderen hun tijd door met drinken en gokken. Wellicht verbleven ze op de huidige Bahama’s, waar het grootste eiland destijds bekend stond als piratennest. Dat bleef zo tot een andere beruchte piraat genaamd Charles Vane Teach uitdaagde om zelf een bemanning op poten te zetten. Gepikeerd ging Teach de uitdaging aan en aan het hoofd van 18 man voer hij met een sloep de zee op waar hij verschillende vissersboten kaapte. Die hadden vooral handelswaar voor North Carolina bij zich waaronder voornamelijk vis en graan.
Ware plaag
Met al die successen begon Teach het steeds groter te zien. Hij verlegde zijn focus op grotere schepen en met een brutaal plan lukte hem dat ook nog. Zo veroverde hij het Franse schip La Concorde. Dit fregat had 40 kanonnen aan boord en Teach noemde het vanaf dan ‘Queen Ann’s Revenge’. Hierna werd zijn legende groots en joeg de naam Zwartbaard iedereen schrik aan. Zo’n 18 maanden lang terroriseerden Teach en zijn mannen de Caraïbische Zee en vormden ze een ware plaag voor alle schippers.
Goederen die de piratenbende wist te veroveren, moesten uiteraard wel geld opbrengen. En dus sloot Teach een handelsverdrag met de gouverneur van North Carolina. De verbijstering bij diens collega van Virginia was groot en deze riep dan ook zijn beste admiraals bijeen om een plan op te stellen met slechts één doel voor ogen: Zwartbaard doden of gevangennemen.
In het najaar van 1718 werd de Queen Ann’s Revenge door twee regeringsschepen ingesloten en wist Teach dat het wellicht zijn laatste gevecht zou worden. De kapitein en zijn mannen gaven alles wat ze in zich hadden, maar zelfs ook al vochten ze als leeuwen, dan nog was de overmacht te groot. Het was uiteindelijk een zekere luitenant Robert Manyard die Teach de genadeklap zou hebben gegeven. Zijn hoofd werd afgehakt en aan de boeg gehangen als trofee.
Dat Zwartbaard in moderne tijden nog steeds tot de verbeelding spreekt, blijkt uit het feit dat sommigen nog steeds op zoek gaan naar dingen die aan hem gelinkt kunnen worden. Zo werd in 1996 in North Carolina een schip gevonden dat van hem zou zijn geweest en dat werd opgesteld als attractie. In mei 2011 werd voor de kust van diezelfde staat het anker van de Queen Ann’s Revenge gevonden. Het anker was zo’n 3,3 meter lang en lag 6 meter diep.
Jolly Roger
Eén van de meest bekende kenmerken van piraten, is wel hun vlag. Er bestaan blijkbaar verschillende varianten van, maar de bekendste is wellicht die met een doodshoofd en twee gekruiste beenderen eronder. De achtergrond is dan meestal zwart. Deze vlag stond symbool voor de dood en werd voor het eerst vermeld in 1718. De naam ervan is de Jolly Roger, maar vrolijk werden zeevaarders er niet van toen ze die zagen.
Betekenis
Zoals gezegd was bovenstaande vlag de meest bekende piratenvlag, maar er waren er nog meer met verschillende symbolen én achtergronden.
Het doodshoofd stond voor de dood, terwijl een gans skelet voor een kwellende dood stond. Een zandloper gaf aan dat de tijd was gekomen, een bloedend hart betekende een langzame en pijnlijke dood. Een dolk of machete was het symbool dat de drang om te vechten aangaf.
Ook de kleur bleek een betekenis te hebben. Die was in de beginperiode wit, rood of zwart. Wit betekende een achtervolging waarbij het slachtoffer zich nog kon overgeven. Rood wilde zeggen dat iedereen die weerstand bood werd afgemaakt en dat alles werd meegenomen. Een zwarte vlag impliceerde een directe aanval, maar overgave was wel nog mogelijk. Voor gevangenen op het gekaapte schip kon dit wel goed nieuws zijn, want er was dan de kans dat ze werden bevrijd en meegenomen. Vanaf het jaar 1700 werden de witte en rode vlag stilaan afgeschaft en krijgen we de klassieke vlag met zwarte achtergrond.
Waar experts zich nog het meest over bogen, was waar de naam Jolly Roger nu vandaan kwam? Eén verklaring was dat die van de Franse kapers kwam die oorspronkelijk een rode vlag hadden. Die noemden zij de ‘Jolie Rouge’ of mooie rode vlag.
Samuel Bellamy
Samuel Bellamy was net als Edward Teach een Engelsman die hoopte om rijk te worden in de Nieuwe Wereld. Daarvoor verliet hij zijn vrouw en kind in Canterbury en ging hij aan de kust van Florida op zoek naar gezonken scheepswrakken vol met goud. In 1716 verliet hij zijn land met een eigen schip en landde hij na een lange reis in Cape Cod te Massachusetts waar hij een 15-jarig meisje genaamd Maria Hallett ontmoette. Hij beloofde ooit terug te zullen keren om haar te overladen met goud en juwelen. Kort na zijn vertrek beviel ze van een kind dat snel overleed. Een tragedie waar Bellamy uiteraard niet van op de hoogte was.
In het gezelschap van een kompaan reisde Bellamy af naar Florida om zijn droom waar te maken, maar het bleek een kale reis te zullen zijn. Omdat scheepswrakken hen niks hadden opgeleverd, besloten ze achter varende schepen te gaan. Daarom sloten ze zich aan bij kapitein Benjamin Hornigold, de eerste die het Caraïbisch gebied onveilig maakte. Die verkoos om enkel Franse en Spaanse schepen aan te vallen, terwijl het gros van de bemanning alle nationaliteiten wilde kapen. Zij splitsten zich af en kozen Bellamy tot hun nieuwe kapitein. Zijn kompaan Williams, met wie hij eerst in Florida naar goud in scheepswrakken had gezocht, werd gekozen tot tweede in rang.
Succesvol
Met Bellamy als kapitein kenden de piraten grote successen. Ze kaapten in het daaropvolgende jaar maar liefst 54 schepen. In februari 1717 besloten Bellamy en Williams achter de driemaster genaamd Wydah te gaan. Die vervoerde kostbaarheden zoals goud, zilver, indigo en ivoor van Londen naar Jamaica. Na drie dagen kregen de piraten de driemaster te pakken. Het schip werd geplunderd en de bemanning werd overgezet op de Sultana, het schip van Bellamy en Williams.
Op 26 april 1717 volgde echter het keerpunt. Bellamy voer met zijn crew terug naar Cape Cod toen ze werden overvallen door een grote storm. Het schip verging en slechts acht piraten wisten de kust te bereiken waar ze werden gevangengenomen. Zes van hen werden opgehangen en twee werden vrijgelaten omdat ze overtuigend wisten te zeggen dat ze gevangenen van Bellamy waren. Eén van hen was Thomas Davis, een timmerman uit Wales. Hij hield de legende van ‘Black Sam’ Bellamy en diens verzonken schat levendig.
Roberto Cofresi
Het Caraïbisch gebied heeft heel wat beruchte piraten gekend. De laatste in het rijtje was volgens velen Roberto Cofresi. Die was afkomstig uit Puerto Rico waar hij nog steeds ‘De Piraat’ wordt genoemd. Hij was zo’n honderd jaar na Edward Teach en Samuel Bellamy actief en viel schepen aan die niet onder de Spaanse vlag voeren, hoewel hij geen officiële kaperbrieven van Spanje in zijn bezit had.
Omdat hij niet in dienst van Spanje actief was, werd hij ook door de Spanjaarden zelf in het vizier genomen. Niet dat ze daar tegen hem waren, uiteindelijk kwamen zijn piratenacties hen goed uit, maar men ontving zoveel klachten over hem dat de Spaanse overheid gedwongen was om actie tegen hem te ondernemen. Zo had Cofresi een vloot van acht schepen aangevallen, waaronder een schip van de Verenigde Staten. En dus eiste ook dat land genoegdoening.
Volksheld
Heel wat autoriteiten gingen dus op zoek naar Cofresi en de zijnen, maar dat was buiten de lokale bevolking gerekend. Voor hen was Cofresi een volksheld, wellicht omdat hij een deel van zijn buit telkens met de armen deelde zoals Robin Hood. In ruil voor zijn gulheid boden de mensen hem dan ook bescherming.
Uiteindelijk kregen de Amerikanen Cofresi en elf van zijn bemanningsleden te pakken en droegen hen over aan de Spaanse autoriteiten. Op 19 maart 1825 werden zij terechtgesteld en door een vuurpeloton geëxecuteerd. Vandaag is Cofresi nog steeds een held in zijn geboorteland Puerto Rico en worden verhalen over zijn heldendaden nog steeds verteld. Maar dat is niet eens zijn enige en bekendste nalatenschap. Het verhaal gaat namelijk dat telkens na een geslaagde kaping en de daarbij horende rijke buit, Cofresi zijn mannen en de kustbewoners trakteerde op een speciaal drankje gemaakt van rum, kokosmelk en ananassap. Het drankje was erg populair onder de bevolking en zo’n anderhalve eeuw na zijn executie bracht een barman uit een Puerto Ricaans hotel het aan de man. De cocktail werd een gigantisch succes en kreeg de naam piña colada. De barman werd de officiële bedenker, maar eigenlijk was het dus een creatie van Roberto Cofresi.
Carl Bries
