Voor wie het niet zou weten: ik was 44 jaar lang wielerjournalist en volgde voor de krant (eerst De Volkskrant en dan vooral Het Laatste Nieuws, nvdr) alle grote koersen, zowel klassiekers als ronden. En mocht men mij nu nog eens vragen wat ik in feite de tofste eendagswedstrijd vond en vind om mee te beleven en over te schrijven, dan zou ik nog altijd niet aarzelen om Milaan-Sanremo te citeren, wat wel niet iedereen zou doen. De ‘primavera’, de race van de lente dus, wekt bij velen de indruk een saaie boel te zijn en een loterij op de koop toe. Het parkoers is lang, tegen de driehonderd kilometer, waarop rennen nog altijd beschouwd wordt als een loterij, die bij herhaling verrassende laureaten oplevert. Mocht dat zo zijn, hoe is het dan te verklaren dat ene Merckx liefst zeven keren als triomfator over de meet snelde, Eddy die altijd en overal als een grote favoriet aan de start verscheen.
Zeker is ook dat vele tv-kijkers de Italiaanse klassieker qua verloop niet immer opwindend vinden, behalve dan de finale die over een prachtig parkoers altijd wel de nodige spanning aflevert, maar dat in de rest van de race zelden of nooit doet. Kom nou.
Ik heb die grote klassieker zien evolueren van wanordelijk georganiseerd gebeuren naar perfect uitgebouwd evenement, waarin elke fase zelfs van bij het begin, een soms aangrijpende spanning te bieden heeft, voor wie tenminste alles met de grootste aandacht volgt, wat ik als journalist natuurlijk moest doen en deed.
In het begin van de jaren zestig kregen de organisatoren bij herhaling een peloton van bijna 300 deelnemers aan de start. Bijna elke keer vormde zich in het vlakke gedeelte voor de beklimming van de Turchino (de hoogste berg uit het parkoers) een stevig vluchtgroepje, dat vlotjes naar een voorsprong van tien minuten en meer snelde. Over het algemeen werden de overlevenden uit dat avontuur gevat voor de ‘capi’ (hellingen gesitueerd vanop een 50-tal kilometer van de meet) maar zeker was men daar nooit van. In die groep van drie maal honderd deelnemers zaten uiteraard wel wat jonge renners die niet altijd bekend waren en misschien wel de klasse hadden om tot het einde stand te houden. Waardoor het er voor de journalisten op aankwam, op de weg zelf en niet op het scherm, regelmatig te kijken of, in die altijd weer opgezette vluchten, niet toevallig een paar nieuwe klasmannen zaten of zelfs bekende coureurs, die even toevallig op die dag de conditie van hun leven in hun lijf ervoeren, conditie die hen in staat zou stellen toch nog uit de greep van de achtervolgers te blijven.
Over het algemeen werden de dappere kerels die soms tot 200 kilometer in de spits koersten, alsnog gegrepen werden en kwam het er voor de reporters op aan van uit de wagen zoveel mogelijk waar te nemen wat er in de lange finale gebeurde. Op het bochtige parkoers langs de Riviera was het niet zo eenvoudig namen en nummers van de durvers te noteren, omdat er zelden grote voorsprong werd opgetekend en het bijna levensgevaarlijk werd ook maar even achter een of ander ijlend kopgroepje plaats te nemen. Van waar je trouwens op een nogal brutale manier door de wedstrijdleiding zo goed als terstond weggestuurd werd.
Wie dacht dat het voor de journalist en de aandachtige wielerliefhebber gemakkelijker zou worden de afwisselende fases waar te nemen wanneer ook Milaan-Sanremo op het scherm kwam, vergist zich. Het duurde jaren eer de Italiaanse televisie bekwaam bleek een koers klaar en duidelijk uit te zenden. In het begin en tot in de jaren zeventig kregen de kijkers vooral beelden (in zwartwit) te zien van bootjes op zee en mooie gebouwen langs de weg. Eens 1980 voorbij lukte het almaar beter, zonder dat wij, reporters met dienst, gelegenheid kregen én de finale via de televisie in de perszaal te volgen én dan nog tijdig aan de eindmeet te geraken om de nodige interviews op te tekenen. Die perszaal situeerde zich immers op enkele kilometers van het finale spandoek.
Samen met enkele collega’s had ik een oplossing gevonden. Een paar honderd meter voorbij de streep op de via Roma, die effectief van Sanremo naar de hoofdstad loopt, stond er een cafeetje waar, hoog boven de toog, een klein TV-scherm hing, waarop we, in zwart wit, de koers konden volgen. Maar dat maakte het nog altijd niet eenvoudig. Het beeld was flou en de klank onverstaanbaar, gewoon door het geestdriftige lawaai van de opgewonden en altijd luidruchtige Italianen. Nu krijg ik nog altijd dat heerlijke gevoel van toen ik, in 1982, met veel moeite merkte dat er boven op de Poggio (laatste helling van de wedstrijd) één renner alleen voorop geraakte en ik uit zijn stijl op de fiets én zijn manier van (st)rijden kon opmaken dat het Fons De Wolf was. Die zou triomferen, nadat hij enkele maanden eerder ook de Ronde van Lombardije gewonnen had.
Eén detail zou het voor de journalisten toch wat makkelijker maken om verslag uit te brengen van die prachtige koers. Milaan-Sanremo werd voorheen altijd verreden op 19 maart. Later werd beslist dat voortaan te doen op de zaterdag die het dichtst aanleunt bij die in Italië zo belangrijke Sint-Jozef-feestdag, wat aan ons, reporters van Belgische kranten die niet op zondag verschenen, wat meer ruimte gaf om alle gegevens te verzamelen en rustig uit te tikken.
Met goede rechtstreekse uitzendingen en georganiseerde persconferenties achteraf zal het vandaag allemaal wel eenvoudiger zijn dan voorheen, maar toch ben ik ervan overtuigd dat de reporters van nu die eerste grote klassieker van het jaar nog altijd met dezelfde spanningen verwerken als wij, omdat ook nu die koers zo raadselachtig blijft, gezien nooit te raden valt wat er om de kilometer gaat gebeuren.
Robert Janssens
P.S. Ik heb Sanremo altijd in één woord geschreven. Dat staat zo op de grote platen langs elk perron van het station en mag dan wel als officieel beschouwd worden.
Robert en Janssens en Stefaan Van Laere schreven samen het boek ‘Pingpong op twee wielen – wielverhalen uit het leven gegrepen’. U leest er HIER meer over.
