Het is op de woensdag voor de Ronde van Vlaanderen dat ik dit cursiefje schrijf. Het belet mij niet om nu al te stellen dat in die topklassieker alweer ene Mathieu van der Poel een van de helden, zo niet de winnaar zal zijn. Hij wordt in zijn generatie beschouwd als een bijna niet te kloppen kampioen, vooral dan niet in de grote eendagswedstrijden die voor hem nooit lastig genoeg kunnen zijn.
Ik hou er niet van kampioenen uit verschillende generaties met mekaar te vergelijken. De koersomstandigheden veranderen immers constant, meer dan anders nog in de laatste tijden, waarin de toppers hun bazen en hun publiek al tevredenstellen als ze per seizoen een veertigtal wedstrijden afwerken, soms met succes, soms zonder. Dan wanneer ene Freddy Maertens bijvoorbeeld er in zijn glorietijd eens meer dan 150 reed, telkens met de ambitie om te winnen. Tevens is het zo dat ze nu kunnen rondhollen op fietsen, waarmee het aantal kilometers per uur gemiddeld behoorlijk opgedreven wordt. Hoewel het parkoers in bepaalde topraces vandaag als nog lastiger dan voorheen mag beschouwd worden. Dus is het onzin mannen van nu naast kleppers uit de voorbije decennia te zetten. Hoewel ik mij toch niet kan weerhouden bij het aandachtig volgen van wat Mathieu van der Poel te bieden heeft, te vergelijken met wat ik, destijds toen ik nog heel jong was, van… Rik Van Steenbergen zag en later, als journalist, ook beschreef.
Oudere lezers van dit rubriekje zullen zich die man nog wel herinneren. Een grote kerel die onweerstaanbaar kon fietsen en daardoor ook een rijk palmares liet optekenen, iets waar van der Poel nu ook mee bezig is.
Maar kom: het zijn niet de behaalde resultaten die mij aan ‘Grote Rik’, zoals hij genoemd werd, doen denken, maar wel aan die wel bijzondere manier waarop dat gebeurt.
Het is natuurlijk wel zo dat in de ‘periode Van Steenbergen’ (beginnend net na de oorlog 40-45), heel anders gekoerst werd dan nu. Wielerploegen bestonden toen vanzelfsprekend ook al wel, maar die speelden als dusdanig nooit de rol die hen nu toebedeeld wordt. Er waren wel kopmannen en helpers, maar die hielden zich niet zo nadrukkelijk aan hun status als vandaag. En net op dat gebied leunen de Grote Rik en de knappe Mathieu wel enigszins tegen mekaar aan. Van Steenbergen had uiteraard een paar helpers in dienst, maar verlangde daar zo goed als niets van. Hij zag die mannen aan de start en trok zich verder niks van hen aan, tactisch bekeken dan. Een van de meest legendarische helpers uit de wielergeschiedenis, Edgar Sorgeloos met name, reed een korte tijd in dienst van Rik I, om daarna carrière te maken als de man die alles opofferde om Rik II (Van Looy dus) van dienst te zijn.
-Voor hem moest ik ongeveer alles doen wat van een knecht door zijn baas geëist wordt, vertelde hij mij eens. Van Steenbergen van zijn kant heeft mij nooit of nooit iets gevraagd, laat staan bevolen. Ik ontmoette hem voor het vertrek en zag hem terug bij de aankomst, vaak genoeg als hij op het podium met de bloemen stond te zwaaien.
Mathieu van der Poel heeft, als grote kampioen, natuurlijk een aantal sterke helpers in dienst, die uiteraard bereid zijn om alles, maar dan ook alles voor hun kopman te doen, maar daar niet altijd de kans toe krijgen. Ik denk dat er in zijn ploeg nog niet al te veel tactiek op voorhand wordt besproken, want het is al meer dan eens gebeurd dat ‘Matje’ er gewoon op uit trekt waar en wanneer hij wil, zonder daar met gelijk wie over gepraat te hebben. Zoals er niemand ook maar iets te zeggen had aan Rik I als hij zich in een of andere topkoers aanmeldde met gewoon de bedoeling te winnen. Hoe, dat bepaalde hij heel in zijn eentje onderweg weg.
Verder vergelijkingen neerschrijven over beide toppers doe ik niet, vermits op bepaalde punten hun palmaressen nogal sterk van mekaar verschillen. Van Steenbergen bijvoorbeeld beëindigde de Giro 1951 op de tweede plaats en Vuelta 1956 op de vijfde. Dat ziet niemand van der Poel nadoen. Alhoewel. Stel je toch maar eens voor dat hij ineens de ambitie koestert om zoiets ook eens te proberen. Met in zijn achterhoofd de gedachte dat hij niet alleen de zoon is van Adri, destijds toprenner in de klassiekers, maar ook de kleinzoon van ene… Raymond Poulidor, een van de grote tegenstanders van ‘toptourkampioen’ Jacques Anquetil.
Maar ik geef daarbij onmiddellijk toe dat dit allemaal wel een beetje overdreven is. Alhoewel men met zo’n kanjers van venten nooit weet.
Robert Janssens
