Johan Dhaene neemt ons mee op zijn trip door boekenland…
Deze keer duiken we de geschiedenis in van één van de oudste steden van België na o.a. Tongeren (Gallo-Romeins) en Doornik (Frankische Rijk), maar we kunnen ons over het allerprilste begin enkel baseren op datgene wat de archeologie tot nu toe prijs heeft gegeven. Ik heb het over ‘EEN GESCHIEDENIS VAN GENT’ dat vers van de pers is verschenen en het indrukwekkende resultaat is van méér dan twintig jaar studie en opzoekingswerk door auteur GEERT VANDAMME, die jammer genoeg de cruciale eindfase van het boek niet meer heeft kunnen meemaken door zijn overlijden eind juni 2022 op 60-jarige leeftijd.
Eén zaak is zeker: Vandamme had een boontje voor Gent en dat wilde hij delen door historisch onderzoek te verrichten, er boeken over te schrijven èn mensen te gidsen doorheen deze eeuwenoude stad die als hoofdstad van de provincie Oost-Vlaanderen en één van de publiekstrekkers in Vlaanderen zonder meer gekend is.
Het is een feit dat er al heel wat uitgaven bestaan over de stad, doch het laatste boek waarin een (ondertussen achterhaald) algemeen overzicht werd gegeven, dateert van 1989 en dus was het uitkijken naar de kluif van 688 pagina’s die ondertussen de winkelrekken heeft bereikt. En het mag gezegd: het is een visueel aantrekkelijk en inhoudelijk boeiend geheel geworden waarin liefhebbers van het verleden op alle vlak verwend worden. Een verleden dat niet rust op een afgesloten hoofdstuk want nog steeds wordt geschiedenis geschreven dewelke ongetwijfeld een plek zal vinden in toekomstige uitgaven.
Het begint al met de cover waarop een panoramisch gezicht op Gent uit 1534 de verdere verwevenheid met kunst en cultuur op een intieme en kleurrijke manier weergeeft. De auteur verdeelde verder zijn memorabele aantekeningen over 16 hoofdstukken die telkens een andere periode op een chronologische manier in de kijker plaatst. Vertrekkend vanuit de prehistorie (paleolithicum, mesolithicum, neolithicum, brons-en ijzertijd) gaat het verder naar het Gallo-Romeins, Merovingisch (met o.a. de Christelijke fase en de stichting van de Ganda-abdij) en Karolingisch Gent. Bij deze laatste maak je kennis met Karel de Grote (769-814) en andere hoofdrolspelers uit die periode. Vervolgens wordt de schijnwerper gericht op Gent onder het Vlaamse Huis (879-1128), onder het Huis van de Elzas, onder het Henegouws Huis en onder het Huis van Dampierres. In voorgaande hoofdstukken maak je bijvoorbeeld kennis met Portus en de Sint-Pietersabdij, de verstening van de stadsversterking onder Karel I de Goede, de internationale handel, Filips van de Elzas, het Gravensteen, het stapelrecht en het Fransgezinde Gent.
De volgende hoofdstukken geven een gedetailleerd beeld van Gent in de Bourgondische Periode (1384-1482), onder de Habsburgers (1482-1598), met de Spanjaarden (1598-1713), onder de Oostenrijkers (1713-1794) om uiteindelijk over te stappen naar de Franse periode (1794-1814), de Hollandse periode (1814-1830), Gent en België (1830-1914) en Gent in de 20ste eeuw (1914-1918). Lees alles over bijvoorbeeld Jan zonder Vrees, het Vleeshuis, het Lam Gods-retabel, stenen en houten woningen, het Rabot, Pieter van Gent, de stropdrager als scheldwoord, de Pacificatie van Gent (450 jaar geleden – 8 november 1576), Albrecht en Isabella, begijn Matteken, de Gentse genees-en heelkunde, Jan Palfijn, de Mammelokker, de octrooipolitiek, de vrijmetselarij, de diverse Blije Intredes, de straatnamen en huisnummering, de Mule Jenny, de eerste burgemeester van Gent (15 juni 1800 – Lieven Bauwens), Willem I van Oranje-Nassau en de Vrede van Gent, de Gentse Universiteit (9 oktober 1817), Joseph Guislain, de katoenoproer, de Minardschouwburg, het Geuzenkerkhof, kinderarbeid, Emile Braun, de Wereldtentoonstelling van 1913, de bezettingen tijdens de oorlog, het Miljoenenkwartier, Thomas Pips en Zwam, Flikken …
Zoals je zelf kan merken is dit een bijzonder gevarieerd boek waarin zowat alle thema’s aan bod komen die je maar kan bedenken en op één of andere manier het gezicht van Gent anno 2026 hebben bepaald. Politieke, economische en sociale stormen werden meermaals getrotseerd en hebben geleid tot een geheel waarin de stad zichzelf terugvond met dank aan het roemrijke verleden en de inzet van zovelen tijdens hun leefperiode. De auteur mag trots zijn op het werk dat hij heeft afgeleverd en waarmee hij het ware gelaat van zijn geliefde stad doorheen de geschiedenis heeft vereeuwigd. Een waardevol hebbeding voor jezelf of een spraakmakend geschenk voor hij of zij die het mag ontvangen.
Reken daarbij op méér dan 700 illustraties die de vlotlezende teksten vergezellen in hun meanderende reis doorheen de tijd en je bent als lezer perfect vertrokken voor een ware confrontatie met het verleden van Gent. Als toerist ben je perfect voorbereid op de verhalen achter de gebouwen, schilderijen, hoofdrolspelers en andere items die de stad bekendheid geven, maar ook als inwoner van Gent mag je zeker zijn dat de tot nu toe vergaarde kennis ferm zal worden uitgebreid. En daar mag uitgever Johnny Bekaert met zijn Gentse uitgeverij POESPA PRODUCTIES (sinds 2019) best heel fier op zijn.
“Boven Gent rijst eenzaam en grijsd
’t Oud Belfort, zinbeeld van ’t verleden.
Somber en grootsch, steeds stom en doodsch
Treurt de oude Reus op ’t Gent van heden.
Maar soms hij rilt en eensklaps gilt
Zijn bronzen stemme door de stede”.
www.facebook.com/johantipt
Deze rubriek herbergt de wekelijkse boekentip(s) die niet alleen op deze pagina wordt gepubliceerd, maar ook op die van méér dan 20 groepen die met lezen/boeken gelinkt zijn en ook te lezen is op www.boeken.cafe
Tevens is deze tip te beluisteren op www.radiorand.be (op zaterdag 21/2 omstreeks 10.20 uur èn te lezen op hun website) en op www.radiometeor.com (op zaterdag 28/2 tussen 10 en 12).
Johan Dhaene
