Meer dan een halve eeuw koers
Robert Janssens is 86, maar zijn geest is scherper dan menig veertiger. Zijn nieuwsgierigheid, zijn pen en zijn onstilbare drang om verhalen te vertellen zijn onverminderd. Hij draagt meer dan een halve eeuw aan wielerervaring in zich: 38 keer de Tour de France, talloze klassiekers, heuvel- en eendagskoersen, grote en kleine wedstrijden over de hele wereld. Hij kende renners van generaties: van Rik Van Looy en Eddy Merckx tot de kampioenen van de jaren 2000. Voor velen was hij niet zomaar een journalist, maar een vertrouwd gezicht, bijna familie, iemand die de renners beter leek te kennen dan hun begeleiders. Zijn verslaggeving ademde altijd iets menselijks. Hij keek verder dan de finish, voelde wat de renners doormaakten, en wist dat elk verhaal meer was dan alleen het resultaat van een wedstrijd.
Hij leefde de koers. In ploegenhotels, onderweg op de wegen, langs kasseien, door de bergen – overal was hij aanwezig, luisterend, observerend, vragend, notities makend. Zijn artikelen in De Volksgazet en later Het Laatste Nieuws waren meer dan feiten: het waren portretten van mensen in extreme situaties, van kampioenen en van knechten, van glorie en van tegenslag. Wie Janssens las, voelde de koers. Wie hem kende, wist dat hij ook de kleine, menselijke momenten zag: de nervositeit bij de start, de vermoeidheid na een lange rit, de opluchting bij een overwinning.
Robert Janssens (links) in de perszaal van de Tour met collega Philippe Lacher (La Meuse).
Tijdens de Tour de France van 1971 herinnert Janssens zich hoe hij samen met Eddy Merckx door de Alpen reed om een interview voor de volgende krant te regelen. Terwijl andere journalisten nog in hun bus zaten, stapte hij af, liep de cols op en sprak met Merckx alsof ze oude vrienden waren. “Ik voelde de spanning in zijn benen en wist meteen hoe de etappe zou verlopen,” vertelt hij lachend. Zo dicht bij de renners stond hij altijd.
Zijn collega’s herinneren zich hoe hij zelfs na zijn pensioen in 2005 een bron van inspiratie bleef. Hij leerde jongere journalisten niet alleen wat ze moesten schrijven, maar hoe ze echt naar mensen moesten kijken. Toen hij eens een interview voorbereidde met de jonge Tom Boonen, gaf hij de renner de ruimte om zichzelf te uiten, zonder sensatiebeluste vragen. Boonen noemde hem later “de meest respectvolle journalist die ik ooit heb ontmoet, iemand die echt begreep wat er in ons omging.”
Na het pensioen: gidsen en nieuwe uitdagingen
Na zijn officiële pensionering stopte Robert niet. Hij bleef actief in de koerswereld door bij te dragen aan de Wielergids en de Tourgids van Het Laatste Nieuws. Hij corrigeert, leest, noteert, koppelt herinneringen van decennia aan de huidige koers. Voor hem is het geen werk, maar een levenslange roeping. Het combineren van journalistiek en fictie is voor hem altijd een natuurlijke beweging geweest: beide geven hem een manier om mensen en situaties te begrijpen en te beschrijven.
Tijdens de Ronde van Vlaanderen in 1985 stond Janssens onder een brug te noteren hoe de favorieten zich positioneerden op de kasseien van Koppenberg. Hij herinnert zich nog goed hoe hij een van de knechten uit het peloton sprak en hoorde vertellen over de strategie van de ploeg. Die details, zegt Janssens, waren van goudwaarde voor zijn artikel en later ook voor de gidsen waarin hij nauwgezet alle wedstrijden documenteerde.
De verrassende wending naar fictie
In 2021 verraste hij iedereen door een geheel nieuwe weg in te slaan: hij begon romans te schrijven. Op zijn 81ste besloot hij dat het tijd was om verhalen te verzinnen in plaats van alleen te beschrijven. Zijn eerste roman, Sukkelaar, werd goed ontvangen en sindsdien volgden nog negen andere werken, waaronder zijn meest recente roman Twee meisjes. Voor Janssens was fictie geen vlucht uit de werkelijkheid, maar juist een verlengstuk van zijn journalistieke observaties. Hij putte uit herinneringen, uit ontmoetingen, uit de kleinste dagelijkse momenten en maakte daarvan verhalen die zowel persoonlijk als universeel aanspraken.
Tijdens een interview voor zijn eerste roman vertelde hij dat hij inspiratie haalde uit een gesprek met Lucien Van Impe, de grote klimmer uit de jaren ‘70. Van Impe vertelde hem ooit over de eenzaamheid op de bergen en de mentale kracht die nodig was om te blijven doorgaan. Janssens noteerde niet alleen de anekdote, maar de emotie erachter, die later doorschemerde in zijn fictie: hoe mensen worstelen, doorzetten, en soms onverwacht steun vinden.
Auteur Stefaan Van Laere met Robert Janssens bij de start van de Omloop Het Nieuwsblad 2023.
Dagelijks schrijven als levensritueel
Robert Janssens heeft een dagelijkse schrijfroutine ontwikkeld die bijna religieus is: enkele uren schrijven, lezen, herschrijven, notities maken, observeren, laten bezinken. Zijn discipline is opmerkelijk, vooral op een leeftijd waarop velen al rusten. Het schrijven is voor hem meer dan een activiteit; het is een manier van leven, een continu proces van kijken, voelen, en vastleggen. Hij vergelijkt zijn schrijfritme zelf met een koers: iedere ochtend start een nieuwe etappe, en hij rijdt die met dezelfde toewijding als vroeger langs de cols van de Tour. De discipline die hij als krantenjournalist aan de dag legde – met een deadline vandaag en niet volgende week – helpt hem nog altijd bij het schrijven van romans.
Zijn werkethiek en enthousiasme bleven ook buiten het schrijven van romans een inspiratiebron. Renners herinneren zich hem als een betrokken journalist die altijd vragen stelde, luisterde en tegelijk respectvol afstand bewaarde. Eddy Merckx vertelde ooit dat Janssens de enige journalist was die altijd precies begreep wat er gebeurde in de ploeg, zonder ooit de druk op de renners te verhogen. Rik Van Looy benadrukte dat Janssens niet alleen verslaggever was, maar ook vriend en vertrouwenspersoon voor de renners, iemand die hen zag zoals ze werkelijk waren.
Een van de grappige herinneringen die hij vaak deelt is van de Tour van 1990, toen hij een interview probeerde te doen met Sean Kelly. Kelly, bekend om zijn droge humor, liet Janssens een hele ochtend wachten bij het hotel, maar gaf daarna een van de meest openhartige interviews ooit. Janssens noteerde alles minutieus en gebruikte het later in de gidsen en in zijn artikelen om een uniek beeld te schetsen van de renner achter de façade.
Inspiratie zonder grenzen
Robert laat zien dat talent en passie tijdloos zijn. Dat leeftijd geen belemmering hoeft te zijn voor creativiteit, nieuwsgierigheid of discipline. Hij begon op zijn 81ste aan een nieuw hoofdstuk, en sindsdien heeft hij de grenzen van zijn mogelijkheden telkens opnieuw opgezocht. Zijn levensfilosofie is eenvoudig maar krachtig: leeftijd is maar een getal. Zijn carrière bewijst dat doorzettingsvermogen en passie je blijven voeden, ongeacht je leeftijd.
Vandaag combineert hij nog altijd het beste van twee werelden: zijn romans en zijn werk aan de wielergidsen, en af en toe een zijsprong zoals zijn medewerking aan het boek ‘Maestro Merckx’. Hij schrijft dagelijks, maar blijft ook betrokken bij de koers die hem ooit beroemd maakte. Voor jongere journalisten, schrijvers en lezers is hij een voorbeeld van hoe je nieuwsgierig, gedreven en creatief kunt blijven, ongeacht je leeftijd. Hij toont dat het nooit te laat is om iets nieuws te proberen, dat ervaringen uit een rijk leven een extra diepte geven aan alles wat je onderneemt, en dat observatievermogen, discipline en hartstocht het recept zijn voor een leven vol verhalen.
Robert Janssens bewijst dat passie en talent geen houdbaarheidsdatum hebben. Hij is een levende inspiratiebron, een merkwaardige man die de koers en de literatuur verbindt, en die laat zien dat het leven vol mogelijkheden zit zolang je zelf kiest ze te grijpen. Zijn werk nodigt uit om nieuwsgierig te blijven, te durven starten, te durven schrijven en te durven dromen, ongeacht je leeftijd.
Twee meisjes: een verhaal over vriendschap en identiteit
In zijn meest recente roman Twee meisjes verdiept Robert Janssens zich in de complexe wereld van jeugd en volwassen worden. Het verhaal volgt twee jonge vrouwen die elk op hun eigen manier proberen hun plek in de wereld te vinden, worstelend met verwachtingen, onzekerheden en dromen. Janssens laat zien hoe vriendschap, geheimen en persoonlijke keuzes elkaar kruisen, en hoe kleine momenten grote impact kunnen hebben. Zijn journalistieke oog voor detail en zijn menselijke warmte geven de personages leven: je voelt hun twijfels, hun hoop en hun zoektocht naar identiteit alsof je er zelf bij bent. Met Twee meisjes bewijst Janssens opnieuw dat hij moeiteloos tussen realiteit en fictie beweegt, en dat hij zelfs op zijn 86ste nog verhalen kan vertellen die actueel, ontroerend en diepgaand zijn. Zoals bij de meeste van zijn romans werd de covertekening ontworpen door zijn kleindochter Zoë Baert.
Ontdek HIER alle boeken van Robert Janssens bij Uitgeverij Partizaan.
