9 tot en met 15 september
De sportgeschiedenis stopt nooit. Achter iedere datum schuilt wel een overwinning, een stunt, een opmerkelijk incident of een verhaal dat langzaam uit het collectieve geheugen is verdwenen.
Ook deze week duiken we zeven keer het verleden in. Van Nederlands voetbalglorie en een van de meest controversiële olympische finales ooit tot pioniers in het vrouwenhonkbal en een veertienjarige die volgens de overlevering aan de wieg stond van het Nederlandse clubvoetbal.
Zeven dagen, zeven verhalen uit de sportgeschiedenis.
9 september 1970 – Feyenoord wint de Wereldbeker
Het Nederlandse clubvoetbal schrijft geschiedenis. Feyenoord wint als eerste Nederlandse ploeg de Wereldbeker voor clubs en bevestigt daarmee zijn plaats tussen de internationale voetbalelite.
De Rotterdammers hebben eerder dat jaar al de Europacup I gewonnen en mogen het daardoor opnemen tegen de Zuid-Amerikaanse kampioen. De Wereldbeker geldt in die periode als het duel dat moet uitmaken welke club zich de beste ter wereld mag noemen.
Feyenoord groeit in de daaropvolgende decennia uit tot een van de drie traditionele grootmachten van het Nederlandse voetbal, naast Ajax en PSV. De club uit De Kuip verzamelt een indrukwekkend palmares met nationale titels en bekers en meerdere Europese prijzen.
10 september 1972 – De Verenigde Staten verliezen voor het eerst olympisch basketbalgoud
De basketbalfinale van de Olympische Spelen in München mondt uit in een van de meest omstreden ontknopingen uit de olympische geschiedenis.
De Verenigde Staten, tot dan toe ongeslagen in het olympische basketbal, nemen het op tegen de Sovjet-Unie. In de slotseconden lijkt de Amerikaanse ploeg de overwinning binnen te hebben, maar door verwarring rond de wedstrijdklok worden de laatste seconden verschillende keren overgedaan.
Bij de laatste poging scoort de Sovjet-Unie alsnog de beslissende korf. De Amerikanen verliezen met 51-50 en zijn ervan overtuigd dat hun de overwinning is afgenomen. Uit protest weigert de ploeg de zilveren medailles in ontvangst te nemen.
Het is de eerste nederlaag van de Amerikaanse mannenploeg in de geschiedenis van het olympische basketbal.
11 september 1875 – Vrouwen spelen professioneel honkbal in Amerika
Vrouwenhonkbal lijkt misschien een modern verschijnsel, maar al in de negentiende eeuw trekken vrouwelijke speelsters publiek.
In Springfield in de Amerikaanse staat Illinois wordt een wedstrijd georganiseerd tussen twee vrouwenteams die de weinig subtiele namen Blondes en Brunettes meekrijgen. Er wordt gespeeld op een kleiner veld dan gebruikelijk.
De wedstrijd eindigt volgens de toenmalige overlevering op een spectaculaire 42-38. Het evenement behoort tot de vroegste gedocumenteerde voorbeelden van vrouwen die tegen betaling voor publiek honkbal spelen.
Een mooi bewijs dat vrouwen veel vroeger een plaats in de georganiseerde sport opeisten dan vaak wordt gedacht.
12 september 1990 – De DDR speelt zijn laatste voetbalinterland tegen België
Een voetbalwedstrijd in Anderlecht wordt ongewild een stukje Europese geschiedenis.
De Duitse Democratische Republiek, beter bekend als Oost-Duitsland of de DDR, speelt in het Constant Vanden Stockstadion tegen België. De Rode Duivels hebben onder meer Michel Preud’homme in het doel en Guy Thys als bondscoach.
België verliest met 0-2. Voor de Oost-Duitsers is het echter veel meer dan zomaar een overwinning: het blijkt de laatste interland uit de geschiedenis van de DDR te zijn. Enkele weken later, op 3 oktober 1990, worden Oost- en West-Duitsland officieel herenigd.
Zo valt in Brussel het doek over een nationale voetbalploeg die 38 jaar heeft bestaan. De Duitse voetbalbond bevestigt dat België-DDR op 12 september 1990 de laatste interland was en dat Matthias Sammer beide doelpunten maakte.
13 september 2004 – Amélie Mauresmo wordt nummer één van de wereld
De Franse tennisster Amélie Mauresmo bereikt voor het eerst de hoogste plaats op de wereldranglijst. Ze neemt de nummer-éénpositie over van de Belgische Justine Henin, die 44 weken aan de leiding heeft gestaan.
Voor Mauresmo is het de bevestiging dat ze tot de absolute wereldtop behoort. Haar grootste successen moeten op dat ogenblik zelfs nog komen. In 2006 wint ze zowel de Australian Open als Wimbledon.
Opvallend genoeg bereikt ze de eerste plaats op de wereldranglijst dus voordat ze haar eerste grandslamtitel heeft veroverd.
Mauresmo zal uiteindelijk 39 weken als nummer één van de wereld doorbrengen. De WTA vermeldt 13 september 2004 als de datum waarop ze voor het eerst nummer één werd.
14 september 2000 – Samaranch begint aan zijn laatste Olympische Spelen als IOC-voorzitter
Aan de vooravond van de Olympische Spelen van Sydney staat Juan Antonio Samaranch voor een bijzonder moment. De Spanjaard leidt het Internationaal Olympisch Comité al sinds 1980 en weet dat Sydney zijn laatste Olympische Spelen als IOC-voorzitter zullen worden.
Onder Samaranch veranderen de Spelen ingrijpend. Het olympische gebeuren wordt groter, professioneler en vooral veel commerciëler. Televisierechten en sponsoring leveren het IOC enorme inkomsten op.
Zijn lange bewind kent echter ook een schaduwzijde. Vooral de corruptieschandalen rond de toewijzing van de Winterspelen aan Salt Lake City beschadigen het aanzien van het IOC.
Samaranch neemt in september 2000 nog geen afscheid. Hij blijft voorzitter tot juli 2001, wanneer de Belg Jacques Rogge tot zijn opvolger wordt verkozen.
15 september 1879 – De traditionele geboortedag van de oudste Nederlandse voetbalclub
Volgens de traditionele geschiedschrijving wordt op 15 september 1879 in Haarlem de Haarlemsche Football Club opgericht. Initiatiefnemer is de amper veertienjarige Pim Mulier, die later een van de belangrijkste pioniers van de Nederlandse sport zal worden.
In de beginperiode heeft het spel nog veel weg van rugby. Mulier zou na een verblijf in Engeland een ovale bal hebben meegebracht en met vrienden volgens de Engelse rugbyregels zijn gaan spelen. Pas enkele jaren later schakelt HFC over op het zogenaamde Association Football, de voorloper van het moderne voetbal.
De eerste wedstrijden worden gespeeld op de Koekamp in Haarlem, waar zelfs enkele populieren midden in het speelterrein staan.
Er zit wel een aardige historische voetnoot aan dit verhaal. Hoewel 15 september 1879 traditioneel als de oprichtingsdatum geldt en HFC als de oudste Nederlandse voetbalclub wordt beschouwd, hebben sporthistorici later vraagtekens geplaatst bij die exacte datum. Het begin van het Nederlandse clubvoetbal blijkt dus zelfs na bijna anderhalve eeuw nog voer voor discussie.
Volgende week halen we opnieuw zeven opmerkelijke momenten uit de sportgeschiedenis boven, van 16 tot en met 22 september.
