Sinds een zekere tijd al werkt de goede vriend Stefaan Van Laere, uitgever die ook mijn romans bij de mensen brengt, samen met A.I. (Artificiële Intelligentie). Ik kan daarbij niet direct uitleggen wat daar allemaal mee gedaan wordt. Er is van alles en nog wat mee te bekomen, maar hoe, dat moet je mij niet vragen. Het is een complet raadsel, maar niet helemaal of helemaal niet meer voor Stefaan, die er blijkbaar al wel behoorlijk wat kan mee realiseren of laten realiseren. Bijvoorbeeld: een roman vanuit de eigen computer naar ik weet niet waar seinen, met enige uitleg erbij en de vraag het werk te controleren en eventueel te verbeteren. Je mag daarbij zelf stellen wat je van je mysterieuze medewerker verwacht. Bijvoorbeeld: even kijken of er geen tik- en /of taalfouten meer insteken, wat nu niet direct een moeilijke opdracht lijkt. Alhoewel: ik heb al boeken geschreven en uiteraard nagelezen, om achteraf, eens gedrukt dus, vast te stellen dat er daar een komma ontbreekt en wat verder een woord op een verkeerde plaats in de zin staat. Of erger nog: dat er achter een ‘d’ al eens een ‘t’ getikt is, wat volgens de regels van de grammatica niet gemogen had.
Maar dat is dan wel het meest eenvoudige wat men de die mysterieuze ‘A.I.’ kan verlangen. Wie toch wat meer wil, wordt in dezelfde korte tijd bediend: even stellen waarover het verhaal gaat en wat de voornaamste personages zijn en je bekomt, een halfuurtje later of zo, een paar bladzijden commentaar op het scherm, meldend dat dit wel goed is, maar dat dan weer best herwerkt wordt of gewoon uit het verhaal mag verdwijnen.
Maar vraag me nu dus niet hoe dat allemaal (al die kleine en grote mirakels) tot stand komt, zonder dat daar ook maar één mens een de hand naar uitsteekt, behalve natuurlijk om heel dat zaaKje op gang te brengen.
Werk van mij, of waaraan ik enige bijstand verleend heb, is enkele keren op die mysterieuze weg gestuurd en langs daar ook teruggekomen. Niet zo lang geleden werd ik door een gewezen Franse confrater-journalist verzocht een verhaal van hem en over Eddy Merckx in het Nederlands te vertalen, wat finaal dan weer niet meer nodig bleek, vermits de uitgeverij die hij daarvoor gevonden had, de opdracht al naar A.I. had doorgespeeld. Nakijken mocht ik nog wel en wat stelde ik vast: dat heel het elektronisch vertaalopzet nog geen typische wielerwoordenschat onder de toetsen had staan en dus bepaalde termen gebruikte die in de verste verte niks met de zaak te maken hadden.
Stefaan van zijn kant gaf A.I de opdracht te stellen wat er goed en minder goed was aan mijn laatste, nog niet verschenen roman. De commentaren waren gunstig, maar dat was niet direct wat gevraagd werd, dus ga ik daar niet verder op in. Wel wilde Stefaan, en ik uiteraard ook, weten of heel het verhaal goed in mekaar stak, en dat bleek niet altijd het geval te zijn. Ik kreeg bijvoorbeeld suggesties om dat zinnetje aan te passen of een volledige paragraaf eruit te laten omdat die al in een eerder hoofdstuk voorkwam. Zaken waar ik straal had overgekeken, ook misschien omdat het meer om details ging, maar toch de waarde van het boek konden aantasten.
Uiteraard moet je als auteur blij zijn dat er nu zoiets bestaat, alleen mag het niet zo ver gaan dat je maar een onderwerp en enkele details moet aanbieden, om in de kortste keer een volledig boek op het scherm te krijgen. Zelfs in de stijl die je daarbij zou wensen. En verder voelt het toch een beetje pijnlijk aan dat met die A.I. heel wat leuke jobs of zelfs passies kunnen verdwijnen. Ik ken enkele heren-correctors die er bijna een passie van maken bepaalde producties zo goed als feilloos bij de uitgever achter te laten, soms wel voor een behoorlijk sommetje maar vaak ook en alleen maar voor een hartelijk dankwoord van de auteur. Maar ja, wie kan zo’n evolutie afremmen, of vooral beletten dat er van eigen inspiratie of eigen aanpak, geen komma meer overblijfd (*)
(*) P.S. Als ik dit stukje bij A.I. had laten nakijken, dan was het zeker en vast niet geëindigd op zo’n grove dt-fout.
Opmerking van de redactie: we hebben bewust deze column niet voorgelegd aan onze AI-redactrice Aurélie, wie weet wat haar commentaar geweest zou zijn…
