Een televisie met 40 procent korting, een smartphone voor een prikje en een aftelklok die ons nog precies zeven minuten gunt om ons leven te verbeteren. Black Friday is opnieuw in het land. Maar hoeveel van die spectaculaire koopjes zijn werkelijk zo voordelig? En waarom laten we ons ieder jaar weer zo gemakkelijk opjagen? We doken in de cijfers, de verkooptrucs en de kleine lettertjes. Met één geruststellende vaststelling: gezond verstand is nog altijd gratis. Al lijkt ook dat tijdens Black Friday soms uitverkocht.
De feestdag van het winkelmandje
Vroeger keken we in november uit naar Sinterklaas. Tegenwoordig krijgen we eerst een andere man op bezoek. Hij draagt geen mijter, heeft geen witte baard en komt niet door de schoorsteen, maar hij belooft ons wel cadeautjes. Of liever: kortingen op cadeautjes die we zelf mogen betalen.
Black Friday is op vrijdag 27 november 2026 aan zijn jaarlijkse hoogmis toe. Al begint het feest tegenwoordig ruim voordien. Er is een Black Friday Week, een Black November, een Cyber Monday en bij sommige winkels lijkt het zowat het hele jaar Black Friday. Je vraagt je af wanneer ze nog tijd vinden om iets tegen de normale prijs te verkopen.
Het merkwaardige is dat we allemaal weten hoe reclame werkt. We beseffen best dat een winkel winst wil maken, dat spectaculaire percentages vooral bedoeld zijn om onze aandacht te trekken en dat niemand ons een televisie cadeau doet uit pure mensenliefde. Toch is het bijzonder moeilijk om onverschillig te blijven wanneer een rood prijskaartje ons vertelt dat we vandaag honderden euro’s kunnen besparen. Daar zit meteen het grote misverstand. We kijken naar het bedrag dat we zogezegd besparen, niet naar het bedrag dat we werkelijk uitgeven.
Een jas van 180 euro die voor 90 euro wordt aangeboden, lijkt ons een buitenkansje. Maar wie helemaal geen nieuwe jas nodig heeft, bespaart geen 90 euro. Die geeft er 90 uit. Een rekensom waarvoor je geen universitaire opleiding nodig hebt, maar die in het heetst van de koopjesstrijd merkwaardig vaak wordt vergeten.
Zeven op de tien gecontroleerde webshops in overtreding
Dat er meer aan de hand is dan wat onschuldige commerciële overdrijving, blijkt uit de controles van de FOD Economie. Tijdens een gecoördineerde Europese controleactie tussen 3 november en 5 december 2025 onderzocht de Belgische Economische Inspectie 23 ondernemingen die actief waren op onze markt. Bij 16 daarvan, of 69 procent, werden inbreuken vastgesteld.
Bij meer dan de helft van de gecontroleerde ondernemingen ging het onder meer om een foutieve, te hoge referentieprijs. Ook misleidende prijspraktijken, zoals valse aftelklokken of doorstreepte prijzen die nooit werkelijk werden toegepast, kwamen opvallend vaak voor.
Een belangrijke nuance: dit was geen willekeurige steekproef van alle Belgische webshops. De inspecteurs richtten zich op ondernemingen waar al sterke vermoedens van overtredingen bestonden. We mogen dus niet besluiten dat zeven op de tien Belgische webshops frauderen. Maar het resultaat blijft verontrustend. Het toont hoe hardnekkig misleidende promoties kunnen zijn, zelfs wanneer er duidelijke wettelijke regels bestaan.
De Europese cijfers bevestigen dat het probleem veel ruimer is. Bij een onderzoek naar 314 onlinehandelaars, waarvan de resultaten in maart 2026 werden bekendgemaakt, bleek 30 procent de regels rond kortingsvermeldingen niet correct toe te passen. Bij 18 procent werden technieken aangetroffen die consumenten onder druk zetten, zoals aftelklokken en meldingen over schaarse voorraad. Meer dan de helft van die druktechnieken was misleidend. We kunnen het ook anders formuleren: sommige winkels verkopen niet alleen producten, maar proberen tegelijk onze tijd, aandacht en besluitvorming naar hun hand te zetten. En blijkbaar werkt dat voldoende om ermee door te gaan.
De magische truc met de ‘oude’ prijs
Neem een apparaat dat al weken voor 100 euro wordt verkocht. De winkel maakt er vlak voor een promotie 150 euro van en biedt het vervolgens voor 90 euro aan, met de trotse mededeling dat je 40 procent korting krijgt. Op papier een fantastisch koopje. In werkelijkheid betaal je slechts 10 euro minder dan de oorspronkelijke winkelprijs.
Dat is precies de reden waarom de wetgever heeft ingegrepen. In België geldt sinds mei 2022 dat een aangekondigde prijsvermindering in principe moet worden berekend op basis van de laagste prijs die de handelaar gedurende de voorafgaande dertig dagen voor het product heeft toegepast.
Een winkel die gedurende die periode een toestel voor 100 euro heeft aangeboden, kan dus niet zomaar 150 euro als oude referentieprijs gebruiken om een korting van 40 procent te suggereren. Er bestaan bijzondere regels en uitzonderingen, bijvoorbeeld voor bepaalde voorwaardelijke promoties zoals ‘1+1 gratis’. Maar de basisgedachte is eenvoudig: de klant moet een eerlijk beeld krijgen van het werkelijke prijsvoordeel.
Toch is er een belangrijk onderscheid tussen een wettelijk correcte korting en een goede aankoop. Zelfs wanneer een winkel alle regels netjes naleeft, kan een andere handelaar hetzelfde product nog goedkoper aanbieden. Een korting van 30 procent is dus niet noodzakelijk interessanter dan een winkelprijs zonder enig kortingsetiket. Het rode percentage zegt iets over de verkoopstrategie. Het uiteindelijke bedrag zegt iets over je portemonnee.
Zijn er dan helemaal geen echte koopjes?
Toch wel. Het zou even misleidend zijn om alle Black Friday-aanbiedingen als bedrog af te schilderen. De Belgische prijsvergelijker Procently volgt dagelijks de prijzen van tienduizenden producten bij aangesloten webshops die aan Belgische consumenten leveren. Op 19 november 2026 omvatte de analyse 62.089 producten.
Volgens die meting stond 19 procent van de gevolgde producten op een zogenaamde echte dealprijs. Dat betekent bij deze prijsvergelijker dat de prijs minstens 3 procent onder de gebruikelijke prijs ligt én het laagste niveau van de afgelopen zestig dagen bereikt.
Interessant is vooral de vergelijking met een gewone vrijdag, 16 oktober. Toen was al 16 procent van de gevolgde producten een echte deal. Met andere woorden: ook zonder Black Friday zijn er voortdurend producten die tijdelijk bijzonder goedkoop worden aangeboden.
De cijfers bewijzen niet dat de koopjesperiode nutteloos is. Ze tonen wel dat een goede prijs lang niet altijd een zwarte vrijdag nodig heeft. Bovendien gaat het om de productselectie en meetmethode van één commerciële prijsvergelijker, niet om een volledige telling van de Belgische detailhandel. Er zijn dus echte aanbiedingen, maar ook genoeg redenen om niet bij het eerste spectaculaire percentage in bewondering neer te knielen.
Drie concrete aanbiedingen onder de loep
We bekeken drie producten waarvoor op 19 november al opvallende prijsverschillen zichtbaar waren in de prijsgegevens van Procently. Het gaat om een vergelijking van gepubliceerde marktgegevens, niet om eigen aankopen of een volledige controle van de webshops.
Een smartphone met een verschil van 173 euro. De Google Pixel 9a met 128 GB opslagruimte, in de uitvoering Obsidian, werd bij MediaMarkt aangeboden voor 299 euro. Bij Coolblue stond een prijs van 472 euro geregistreerd, weliswaar afkomstig van een dag eerder. Volgens de prijsvergelijker was 299 euro bovendien het laagste prijsniveau dat sinds juni voor dit toestel was vastgesteld.
Dat is een aanzienlijk verschil voor precies hetzelfde model. Maar het illustreert meteen waarom je altijd de datum van de prijsregistratie en de actuele beschikbaarheid moet controleren.
Een spelconsole met een nog groter prijsverschil. De ASUS ROG Xbox Ally met 512 GB opslagruimte verscheen in het overzicht voor 250 euro bij MediaMarkt, tegenover onder meer 594 euro bij Coolblue en 739 euro bij Conrad. Ook hier klasseerde Procently de laagste prijs als een echte deal, al was de registratie bij MediaMarkt een dag ouder.
Het is een opvallend voorbeeld, maar zulke uitzonderlijk lage bedragen vragen om een extra controle. Is het artikel nog beschikbaar? Gaat het om exact dezelfde uitvoering? Zijn er voorwaarden verbonden aan de aanbieding?
Een drone voor bijna de helft van de andere winkelprijs. De Autel Robotics EVO Lite 6K Enterprise Drone stond bij Bol voor 1.299 euro, terwijl Kamera Express 2.099 euro aanrekende. Een verschil van maar liefst 800 euro. De prijsvergelijker had het laagste niveau ook al eerder in november vastgesteld.
Wie dat specifieke toestel nodig heeft, kan daar een aanzienlijk voordeel mee doen. Wie niet van plan was om een professionele drone te kopen, wordt er vooral 1.299 euro armer van.
Deze voorbeelden zijn geen bewijs van misleiding door de duurdere winkels. Ze tonen iets anders aan: de prijs van een product is geen vaststaand gegeven en een vergelijking met slechts één winkel kan een bijzonder onvolledig beeld opleveren.
Bovendien dateren deze prijzen van vóór Black Friday zelf. Of ze op vrijdag 27 november nog gelden, valt op dit ogenblik niet te voorspellen.
Nog vijf minuten! En daarna opnieuw vijf minuten
Prijskaartjes zijn niet de enige middelen waarmee verkopers ons proberen te overtuigen. Ook de manier waarop een webshop is opgebouwd, speelt een belangrijke rol. Je kent het waarschijnlijk wel. Een aftelklok verschijnt naast een aanbieding. Nog acht minuten. Zeven minuten. Zes minuten. En plotseling voel je de behoefte om onmiddellijk een beslissing te nemen over een product waar je vijf minuten geleden nog nooit van had gehoord.
Sommige webshops melden bovendien dat er nog maar twee exemplaren beschikbaar zijn. Of dat zeventien andere bezoekers op hetzelfde moment naar het product kijken. Misschien is die informatie correct. Misschien ook niet.
De Europese Commissie noemt misleidende ontwerptechnieken op websites ‘dark patterns’. Het zijn digitale trucs die onze beslissingen beïnvloeden door informatie te verbergen, keuzes op een bepaalde manier voor te stellen of kunstmatige tijdsdruk te creëren.
In een Europese gedragsstudie uit 2022 werden dergelijke technieken aangetroffen bij 97 procent van een selectie van 75 populaire websites en apps. Dat betekent niet dat 97 procent van alle webshops zich schuldig maakt aan illegale praktijken. Het onderzoek gebruikte een bredere definitie van beïnvloedende ontwerptechnieken en was niet representatief voor alle websites.
Maar het cijfer maakt duidelijk hoe diep zulke commerciële technieken in onze digitale omgeving zijn doorgedrongen.
Vooral tijdsdruk is een handig wapen. Wie rustig nadenkt, vergelijkt prijzen, leest voorwaarden en besluit misschien helemaal niets te kopen. Wie bang is een buitenkansje te missen, klikt sneller. En precies dat is de bedoeling. Overigens is een aftelklok niet automatisch verboden. Wanneer een aanbieding werkelijk om middernacht eindigt, mag een winkel dat best duidelijk maken. Het wordt problematisch wanneer de klok opnieuw begint te lopen en dezelfde zogenaamde laatste kans de volgende ochtend nog altijd beschikbaar is.
Een beetje zoals een café dat iedere avond zijn definitieve sluitingsfeest organiseert, maar de volgende ochtend gewoon weer opengaat.
De nepwebshop: wanneer goedkoop plots heel duur wordt
Naast agressieve verkooptechnieken is er nog een veel ernstiger probleem: webshops die helemaal niet van plan zijn iets te leveren. Safeonweb waarschuwde in 2026 expliciet voor frauduleuze advertenties op sociale media waarin bekende Belgische kledingmerken worden nagebootst. De advertenties beloofden kortingen tot 80 procent en leidden bezoekers naar websites die niets met het echte merk te maken hadden.
De oplichters gebruiken bestaande merknamen, vertrouwde logo’s en aantrekkelijke productfoto’s. Soms ziet zo’n website er overtuigender uit dan de echte webshop. Alleen de bestemming van je geld verschilt enigszins.
Bij een gewone winkel ontvang je doorgaans een bestelling. Bij een frauduleuze webshop bestaat het risico dat je alleen een lege rekening, misbruikte betaalgegevens of een bijzonder leerzame ervaring overhoudt. Een nepwebshop herkennen vraagt daarom meer dan even kijken of de website er professioneel uitziet. Controleer het precieze internetadres, de identiteit van de onderneming, het fysieke adres en de contactmogelijkheden. Zoek ook buiten de webshop naar ervaringen van andere klanten.
Een hangslotje in de browser is geen bewijs dat de verkoper betrouwbaar is. Het betekent in de eerste plaats dat de verbinding versleuteld is. Ook oplichters kunnen een beveiligde website gebruiken.
En wie via sociale media een aanbieding ontdekt die bijna te mooi is om waar te zijn, surft beter zelf naar de officiële website van het merk dan rechtstreeks op de advertentie te klikken. Een paar seconden extra controle kan een bijzonder dure korting voorkomen.
Ook tijdens Black Friday heb je rechten
Er bestaat nog een hardnekkige misvatting: wie iets tijdens een promotie koopt, zou achteraf minder rechten hebben. Dat klopt niet. Bij onlineaankopen bij een professionele handelaar in de Europese Unie heb je doorgaans veertien dagen bedenktijd vanaf de ontvangst van het product. Binnen die periode kun je de aankoop herroepen zonder een reden op te geven. Voor bepaalde producten en diensten gelden uitzonderingen.
Ook de wettelijke garantie verdwijnt niet omdat er een kortingssticker op de verpakking kleeft. Voor nieuwe consumptiegoederen geldt in België in principe een wettelijke garantie van twee jaar.
Dat is belangrijk om te onthouden wanneer een verkoper beweert dat promotieartikelen niet kunnen worden teruggenomen. Een gewone omruiling uit commerciële goodwill is iets anders dan je wettelijke rechten bij een onlineaankoop of een gebrekkig product.
Koop je bij een webshop in een andere Europese lidstaat en ontstaat er een probleem, dan kan het Europees Centrum voor de Consument België advies geven en in bepaalde gevallen helpen bemiddelen.
Bij vermoedens van misleidende prijzen of andere inbreuken kun je terecht op ConsumerConnect, het meldpunt van de FOD Economie. Bewaar daarbij screenshots van de aanbieding, de vermelde referentieprijs en de aankoopvoorwaarden.
Want een verkoper die vandaag een dubieuze korting toont, kan die morgen alweer hebben aangepast.
De beste korting is soms een nachtje slapen
Misschien ligt de belangrijkste les van Black Friday niet bij de winkels, maar bij onszelf. We leven in een tijd waarin bijna alles onmiddellijk beschikbaar moet zijn. Een bestelling vandaag, levering morgen. Een aanbieding die binnen het uur verdwijnt. Een winkelmandje dat ons vriendelijk maar volhardend herinnert aan de producten die we zogezegd vergeten zijn.
Ondertussen is wachten bijna een daad van verzet geworden. Nochtans is er niets mis met een goede aanbieding. Wie al maanden spaart voor een nieuwe koelkast, precies weet welk model hij wil en zorgvuldig de prijzen heeft gevolgd, kan tijdens Black Friday echt geld besparen.
Maar er is een hemelsbreed verschil tussen een product kopen omdat je het nodig hebt en een product nodig denken te hebben omdat het in korting staat. Misschien kunnen we daarom dit jaar een kleine persoonlijke regel invoeren. Niet onmiddellijk kopen wanneer een aanbieding ons verrast. Eerst nagaan of we het product gisteren ook al wilden hebben. Daarna de prijs vergelijken, de verkoper controleren en pas dan beslissen.
Het klinkt weinig spectaculair. Er komt geen aftelklok aan te pas en niemand zal er een reclamecampagne over beginnen. Maar financieel is het vaak interessanter dan de luidste aanbieding. Black Friday hoeft geen zwarte dag voor onze bankrekening te worden. Koop gerust iets als je er werkelijk voordeel mee doet. Geniet zelfs van een goed koopje, want daar is niets mis mee.
Maar vergeet vooral niet dat de winkel die ons met 50 procent korting probeert te verleiden, doorgaans nog altijd iets aan ons verdient. En dat de enige prijs die tijdens Black Friday absoluut niet zou mogen dalen, die van ons kritisch denkvermogen is.
Bronnen
1. FOD Economie (26 maart 2026) – 7 op 10 gecontroleerde webshops niet in orde met promoties.
2. Europese Commissie (26 maart 2026) – EU check reveals misleading sales practices online.
Europees onderzoek naar misleidende kortingen
3. FOD Economie (bijgewerkt 31 augustus 2026) – Prijsverminderingen aankondigen: officiële Belgische regels.
Belgische regels voor prijsverminderingen
4. Procently (19 november 2026) – Black Friday 2026: analyse van 62.089 productprijzen.
Actuele Black Friday-prijsanalyse
5. Europese Commissie (2022) – Behavioural study on unfair commercial practices in the digital environment: onderzoek naar dark patterns.
Europese studie over digitale manipulatietechnieken
6. ECC België – Europees Centrum voor de Consument: rechten bij onlineaankopen, garantie en klachten.

















