We leven in een tijdperk waarin tachtigers – muzikanten die zestig jaar geleden begonnen – nog de wereldverbeteraar uithangen en tegelijkertijd hun aandelenkoers op de beurs in het oog houden. Dat zal wel lukken als ze minstens 150 € voor een plekje zonder uitzicht op het podium vragen van hun fans. Dan is het een proeve van moraal en smaak dat R.E.M. – niet de afkorting van Rapid Eye Movement – er op tijd de stekker uit haalde. Stoppen in schoonheid. Want het leven is meer dan rock’n’roll.
Zo onthouden we dat ze hun songs live beter brengen dan op plaat. Walk Unafraid is een voorbeeld. Een gewone albumtrack groeit uit tot een referentiesong op het podium.
Courageous, stumbling
Fearless was my middle name.
R.E.M. contrasteert met de overslaande stemmen en stramme vingers van gitaristen en drummers die begonnen in de sixties. Lang geleden gestopt, maar vergeten is R.E.M. nog lang niet. Ondanks dat ze niet in de topposities van lijsten voor de eeuwigheid te vinden zijn. Jammer voor een klassieker als Everybody Hurts. Een ballad zoals ie maar één keer in de zovele jaren gemaakt wordt.
Ik heb lang gedacht van wel. Als alle boomagers er nu eens voor gaan stemmen, dan wordt het nog iets met die lijsten. Michael Stipe is de vaandeldrager bij R.E.M., een band vol sterke persoonlijkheden. Hij was goed bevriend met het diva koppel van de grunge, Courtney Love en Kurt Cobain en bleef de weduwe bijstaan na haar dood. Stipe is ook peter van Frances, de dochter van Kurt en Courtney, en neemt zijn taak ter harte.
R.E.M. was een voorbeeldgroep voor Nirvana, maar op hun beurt waren zij bewonderaars van Patti Smith. Tot hun vreugde konden ze haar overtuigen om mee te zingen op E-Bow the Letter, nog zo één van die songs die groeien per luisterbeurt.
De betekenis van de teksten van R.E.M. zijn niet altijd op het eerste gehoor duidelijk. R.E.M. is een band van mooie zinnetjes die bijna altijd uit de vingers en het brein van Stipe komen, een man met een charismatische uitstraling. Maar wat ze betekenen …? Ik moest me laten uitleggen, want was er zelf niet opgekomen, dat Orange Crush ging over de bombardementen met napalm door de U.S. in Vietnam.
Voor veel fans van R.E.M. en muziekliefhebbers in het algemeen trad er wat gewenning op na al die jaren genieten van de zeer herkenbare gitaar en stem, waardoor latere platen wat onder de radar bleven.
Dat is jammer en onterecht. The Great Beyond, Leaving New York, Imitations of Life zijn nog altijd topsongs, maar net ietsje minder makkelijk in het gehoor dan The One I Love, Shiny Happy People en It’s the End of the World. Die kan je zo nog wel meezingen, dus geef ik je liever de link naar één van die ondergewaardeerde singles.
En dan moet ik het toch ook maar hebben over R.E.M.’s signature song. Ik heb het zo vaak gehoord dat ik er tien jaar niet meer kon van genieten, maar vandaag mag het weer elke dag uit de luidsprekers komen. Of uit YouTube, want de video’s van R.E.M. zijn minstens zo in het oog springend als lyrics en songs. R.E.M. is een totaalproduct, om het in vieze marketingtermen te zeggen. Nu even snel mijn mond spoelen en daarna uit volle borst:
PS
Heb ik moeten schrappen van mijn lijstje met links:
The Sidewinder Sleeps Tonight
Radio Free Europe
World Leader Pretend
Man on the Moon
Zo heb je de R.E.M.-top 10 in mijn playlist. Benieuwd naar de jouwe.
Eric Kenis
