In een eerste bijdrage uit het e-book Waarom ouder worden minder erg is dan je denkt kon je het voorwoord lezen. Daarin stelde auteur Stefaan Van Laere een eenvoudige maar verrassend moeilijke vraag: wanneer ben je eigenlijk oud? In dit tweede fragment gaat hij op zoek naar een woord voor de groeiende generatie vijftigplussers die zich niet herkent in klassieke etiketten als “senior”, “bejaarde” of “derde leeftijd”. Maak kennis met de boomager.
Wat is een boomager?
Een van de vreemdste dingen aan ouder worden is misschien nog niet eens het ouder worden zelf, maar de manier waarop de maatschappij voortdurend probeert daar een etiket op te kleven. Vanaf een bepaalde leeftijd krijg je plots woorden opgeplakt waar niemand ooit echt enthousiast van wordt. “Senior” bijvoorbeeld. Alleen dat woord al doet veel mensen spontaan denken aan beige brochures in een lay-outstijl van de vorige eeuw, groepsreizen met aangepaste menu’s en namiddagen waarop iemand met een synthesizer evergreens speelt in een polyvalente zaal waar de koffie standaard lauw is. Niets tegen lauwe koffie trouwens, want die is verrassend dorstlessend, maar toch.
Het probleem is dat veel klassieke termen compleet voorbijgaan aan de realiteit van vandaag. Want hoe noem je mensen van vijftig en ouder die volop actief zijn, sporten, reizen, ondernemen, verliefd worden, romans schrijven, podcasts maken, gaan fitnessen of beslissen dat ze nog een compleet nieuw leven willen beginnen? “Bejaarden” klinkt als een dringende smeekbede naar een wandelstok en een kortingskaart voor pudding, terwijl “derde leeftijd” dan weer associaties oproept met een hopelijk korte levensfase waarin men gelaten in een rusthuis zit te wachten op het einde, met wollen sokken in warme sloffen en een dekentje over de knieën. Ook “senioren” dekt allang de lading niet meer.
De wereld is immers veranderd. Mensen blijven langer gezond, actief en vooral nieuwsgierig, waardoor vijftig vandaag compleet anders aanvoelt dan vijftig jaar geleden. Zelfs zestig en zeventig betekenen niet meer automatisch dat iemand rustig achter de geraniums zit te wachten tot de volgende aflevering van een televisiequiz begint. Soms lijken net de jongere generaties veel vermoeider, misschien omdat zij zijn opgegroeid in een tijd waarin alles voortdurend sneller, beter, succesvoller en zichtbaarder moest worden. Veel oudere mensen hebben intussen iets ontdekt wat stilaan zeldzaam begint te worden: relativering.
Precies daarom is er nood aan een andere term, eentje die beter past bij deze generatie en die niet klinkt alsof iemand automatisch richting maatschappelijk reservaat wordt begeleid zodra de eerste grijze haren verschijnen. Boomager dus.
Van babyboomer naar boomager
Daar komen de babyboomers in beeld. De term “babyboomer” ontstond na de Tweede Wereldoorlog, toen in veel westerse landen plots opvallend veel kinderen werden geboren. Mensen wilden opnieuw leven, het optimisme keerde terug, de welvaart nam toe en er kwamen vooral veel meer gezinnen. Die enorme geboortegolf kreeg later de naam “babyboom” en de generatie die in die periode geboren werd, werd automatisch de babyboomgeneratie genoemd.
Technisch gezien spreken we meestal over mensen die geboren zijn tussen ongeveer 1945 en 1965, al durven sociologen daar graag eindeloze discussies over te voeren. Sociologen discussiëren nu eenmaal graag over dingen die gewone mensen allang met gezond verstand geregeld hebben. In ieder geval maakte deze generatie intussen zowat alles mee wat een mens kan meemaken: van zwart-wittelevisie tot artificiële intelligentie, van telefoonhokjes tot TikTok en van vinylplaten tot Spotify. Ze groeide op in een tijd waarin één telefoon per straat al indrukwekkend was en belandde in een wereld waarin een koelkast tegenwoordig waarschijnlijk slimmer is dan sommige ministers.
Babyboomers groeiden op zonder internet, smartphones en sociale media. Wanneer ze iemand wilden spreken, moesten ze vroeger daadwerkelijk bij die persoon aanbellen. Er was geen WhatsApp, Messenger of emoji waarmee je vanuit de verte kon laten weten dat je onderweg was. Je belde gewoon aan en hoopte dat de persoon in kwestie thuis was. Dat alleen al maakt deze generatie bijna tot cultureel erfgoed.
Tegelijk klopt ook het klassieke beeld van de boomer steeds minder. Wie vandaag om zich heen kijkt, ziet steeds meer vijftigers, zestigers en zeventigers die absoluut niet beantwoorden aan het oude stereotype van “de senior”. De term “babyboomer” is met andere woorden een verdienstelijke poging, maar de vlag dekt de lading niet helemaal. Close, but no cigar. Precies daar komt de boomager binnengewandeld.
Een boomager is een mentaliteit
Een boomager is geen afgebakende leeftijdscategorie, maar een mentaliteit. Het is iemand die beseft dat ouder worden vandaag iets totaal anders betekent dan vroeger en dat leeftijd niet automatisch bepaalt wat je nog kunt of mag doen. Mensen blijven langer actief, nieuwsgierig, sociaal, creatief en ondernemend. Ze sporten, reizen, daten, beginnen nieuwe projecten, starten bedrijven, schrijven boeken, leren Spaans of besluiten plots dat ze op hun achtenzestigste toch nog dj willen worden. Dat laatste draait soms verrassend goed uit, al bestaan daar gelukkig niet altijd videobeelden van.
Een boomager kijkt anders naar leeftijd, zonder naïef te zijn of krampachtig jong te willen blijven. Hij of zij is alleen niet bereid om zich zomaar in een maatschappelijk hoekje te laten parkeren waar alles ruikt naar mottenballen, lauwe koffie en voordrachten over ergonomische steunzolen. Dat is trouwens een van de vreemdste fenomenen van deze tijd: mensen worden ouder dan ooit, maar tegelijk lijkt de maatschappij nog altijd verbaasd wanneer iemand boven de zestig energie, ambitie of goesting heeft.
Veel boomagers ontdekken juist dat er opnieuw ruimte ontstaat. De kinderen zijn het huis uit, de voortdurende prestatiedruk valt deels weg en je hoeft niet langer iedereen tevreden te stellen. Je begint bovendien te beseffen dat perfectie zwaar overschat wordt. Daardoor ontstaat plots iets waar veel jongere mensen tegenwoordig nauwelijks nog aan toekomen: ademruimte om zelf te bepalen wat je met de volgende jaren van je leven wilt doen.
Vier op de tien Belgen zijn vijftigplusser
België telt bijna twaalf miljoen inwoners en ongeveer vier op de tien Belgen zijn vandaag vijftig jaar of ouder. We spreken dus niet over een paar senioren ergens in een hoekje van de samenleving, maar over een van de grootste bevolkingsgroepen van het land. Dat toont meteen hoe vreemd het is dat deze generatie nog zo vaak als een kleine nichegroep wordt voorgesteld.
De komende jaren zal deze evolutie zich voortzetten. Dat gebeurt niet omdat mensen plots massaal beslissen om ouder te worden — daar heeft de natuur nog altijd een stevig patent op — maar omdat we langer leven, doorgaans langer gezond blijven en met steeds meer mensen de leeftijd van vijftig overschrijden. Die ontwikkeling verandert onvermijdelijk ook de maatschappij.
Wanneer ongeveer vier op de tien inwoners vijftigplusser zijn, spreken we niet langer over een beperkte doelgroep, maar over een maatschappelijke realiteit die winkels, media, politiek, reizen, cultuur, gezondheidszorg en zelfs technologie ingrijpend beïnvloedt. Alleen lijken veel bedrijven, reclamemakers en politici dat nog niet helemaal begrepen te hebben. Zij blijven soms communiceren vanuit de naïeve veronderstelling dat iedereen tussen de 25 en 38 jaar oud is, permanent op een elektrische step staat en quinoa eet terwijl hij een start-up runt vanuit een coworkingruimte met industriële lampen.
Een groot deel van het land is intussen vooral geïnteresseerd in iets totaal anders: rust, vrijheid, tijd, gezondheid en goesting. Het gaat om mensen die willen genieten van een leven waarin ze niet voortdurend meer iets moeten bewijzen, maar waarin ze nog altijd alles mogen proberen.
Dit artikel bevat het hoofdstuk “Wat is een boomager?” uit het e-book Waarom ouder worden minder erg is dan je denkt — Het verrassende verhaal van vrijheid, geluk en nieuwe kansen na vijftig van Stefaan Van Laere.
Het boek is een coproductie van Uitgeverij Partizaan en Boomager.be en gaat over ouder worden zonder jezelf oud te verklaren, nieuwe kansen na je vijftigste, levensgeluk, vrijheid en volop blijven genieten van het leven.
Lees hier het voorwoord en het eerste fragment uit het boek op Boomager.be.
Koop of lees het volledige e-book bij Kobo. Het e-book kost € 4,99 en kan via Kobo Plus gratis worden gelezen.
