Wordt ouder worden echt zo dramatisch als men ons jarenlang heeft proberen wijsmaken?

Volgens mij alvast niet.

Meer zelfs: misschien begint voor veel mensen na hun vijftigste net een verrassend interessante periode. Een fase waarin vrijheid belangrijker wordt dan status, rust waardevoller dan drukte en humor vaak slimmer blijkt dan ambitie.

Met die gedachte schreef ik het boek ‘Waarom ouder worden minder erg is dan je denkt’ (ondertitel ‘Het verrassende verhaal van vrijheid, geluk en nieuwe kansen na vijftig’), een warm, herkenbaar en soms compleet uit de bocht vliegend boek over het leven na vijftig in een wereld die sneller verandert dan ooit tevoren. Geen zwaarwichtig zelfhulpboek vol opgeheven vingertjes of zweverige levenslessen, maar een menselijke, relativerende en soms licht absurde blik op ouder worden anno vandaag.

Het boek is momenteel verkrijgbaar als e-book en verschijnt in samenwerking met Boomager.be, het platform van Arthur Scherpereel voor actieve, nieuwsgierige en levenslustige vijftigplussers. In Arthur vond ik meteen een gelijkgestemde: iemand die beseft dat ouder worden niet betekent dat het leven kleiner moet worden, maar net vrijer, eerlijker en vaak verrassend creatief kan worden.

de wereld verandert razendsnel. Artificiële intelligentie, smartphones, sociale media, digitale chaos, voortdurende drukte en een maatschappij die soms bijna allergisch geworden is aan rust. En toch lopen daar intussen miljoenen actieve vijftigplussers rond die weigeren zich weg te laten zetten als “oud”.

Boomagers dus.

Mensen die blijven ontdekken, reizen, lachen, twijfelen, verliefd worden, experimenteren en af en toe nog compleet verkeerde beslissingen nemen waar achteraf gelukkig hard mee gelachen kan worden.

Misschien herken je jezelf erin.

Misschien herken je je partner, vrienden, buren of die ene koppige nonkel die op zijn achtenzeventigste plots beslist heeft om elektrische gitaar te leren spelen.

En misschien ontdek je onderweg vooral dit: ouder worden betekent lang niet altijd dat het leven kleiner wordt.

Soms wordt het gewoon eindelijk een beetje meer van jezelf.

Hieronder volgt het eerste hoofdstuk van het boek: de inleiding.

Voorwoord — Wanneer ben je eigenlijk oud?

Onlangs zei iemand tegen mij: ‘Ja Stefaan, wij zijn ook geen jonge gasten meer.’

Het was zo’n achteloze opmerking die mensen vanaf een bepaalde leeftijd soms lijken te moeten maken. Vaak met een halve glimlach erbij, bijna verontschuldigend, omdat ouder worden tegenwoordig blijkbaar iets gênants is geworden. Toch overvalt zo’n zin mij telkens opnieuw. Niet omdat ik denk dat ik nog altijd twintig ben — daarvoor protesteren mijn ledematen tegenwoordig iets te enthousiast wanneer ik uit een zetel rechtsta — maar omdat ik mij eerlijk gezegd zelden echt oud voel.

Vermoeider soms, dat wel. Strammer ook. Ik heb intussen ontdekt dat het menselijk lichaam na verloop van tijd vreemde geluiden begint te produceren zonder voorafgaande toestemming van de eigenaar. Vooral ’s morgens. Dan hoor ik ergens diep in mijn rug het geluid van een oude kast die langzaam wordt opengetrokken. Maar tegelijk voel ik mij vanbinnen nog opvallend vaak dezelfde persoon als vroeger. Alleen iets rustiger misschien. Iets milder. En hopelijk een klein beetje wijzer, al zijn de meningen daarover verdeeld.

Misschien is dat wel het vreemde aan ouder worden: de buitenwereld begint je stilaan als “ouder” te beschouwen, terwijl je jezelf nog altijd grotendeels dezelfde mens weet. Alleen met wat meer ervaring, enkele extra littekens en een leesbril die permanent spoorloos blijkt zodra je ze nodig hebt.

Toen ik jonger was, stelde ik mij mensen boven de vijftig compleet anders voor. Ik dacht oprecht dat er ergens rond die leeftijd een soort officiële overgang plaatsvond waarbij mensen automatisch veranderden in figuren die vrijwillig over tuincentra praatten, discussies voerden over regenwaterrecuperatie en enthousiast werden van orthopedische schoenen. Ouder worden leek vroeger bijna een lidmaatschap waarvoor beige broeken, degelijke wandelschoenen en een regenjas met te veel zakken verplicht waren.

Tot je zelf vijftig, zestig, zeventig wordt en ontdekt dat je vanbinnen nog altijd dezelfde chaos meedraagt als vroeger.

Alleen duurt recupereren iets langer.

En staar je soms vrijwillig naar documentaires over treinen, wat toch een licht verontrustende ontwikkeling mag genoemd worden.

Wat mij de laatste jaren vooral opvalt, is hoe verkeerd wij jarenlang naar ouder worden hebben gekeken. Het leven na vijftig werd dikwijls voorgesteld als een lange afdaling richting stilstand. De boodschap was duidelijk: het beste lag achter je. Daarna hoorde je vooral rustig af te bouwen, minder ambitieus te worden en langzaam richting geraniums, wandelclubs en namiddagtelevisie te schuifelen.

Terwijl ik rondom mij net het tegenovergestelde zie gebeuren.

Ik zie mensen die opnieuw beginnen. Mensen die na hun zestigste plots gaan schrijven, schilderen, reizen of muziek maken. Mensen die verliefd worden op een leeftijd waarop ze vroeger dachten dat alleen cholesterolwaarden nog belangrijk waren. Ik zie zestigers die nieuwsgieriger in het leven staan dan sommige twintigers, en twintigers die al compleet uitgeput lijken nog voor hun leven goed en wel begonnen is.

Want laten we eerlijk zijn: deze tijd maakt mensen moe.

Niet alleen lichamelijk, maar vooral in het hoofd. Alles moet sneller, succesvoller, zichtbaarder en perfecter. Sociale media hebben van het leven één gigantische talentenjacht gemaakt waarin iedereen voortdurend probeert te bewijzen hoe gelukkig, sportief, succesvol en avontuurlijk hij wel niet is. Je moet reizen, ondernemen, detoxen, investeren in bitcoins, een marathon lopen, jezelf heruitvinden en ondertussen ook nog innerlijke rust uitstralen. Liefst allemaal tegelijk.

Het wonder is niet dat mensen ouder worden.

Het wonder is dat ze onderweg niet compleet uitgeput raken.

Misschien is dat één van de onverwachte voordelen van ouder worden. Je begint stilaan te beseffen hoeveel onzin er eigenlijk rondzweeft in deze wereld. Je hoeft niet meer overal bij te horen. Niet elke discussie moet gewonnen worden. Vrijheid blijkt uiteindelijk veel interessanter dan status, en rust vaak waardevoller dan indruk maken.

Begrijp mij niet verkeerd: ouder worden is geen sprookje. Je lichaam begint af en toe beslissingen te nemen zonder overleg. Namen verdwijnen soms tijdelijk uit het geheugen om vervolgens drie uur later volledig nutteloos terug op te duiken. Een avond stevig doorzakken heeft tegenwoordig ongeveer dezelfde fysieke impact als een middelgrote natuurramp. En ergens onderweg ontdek je dat je plots geïnteresseerd raakt in dingen waarvan je vroeger dacht dat alleen gepensioneerde ex-boekhouders zich ermee bezighielden.

Maar tegelijk merk je ook iets anders.

Dat veel angsten kleiner worden.

Dat je minder behoefte hebt om jezelf voortdurend te bewijzen.

Dat je steeds beter begrijpt welke mensen energie geven en welke vooral energie opslorpen.

En dat geluk vaak verrassend eenvoudige vormen aanneemt: een goed gesprek, een terras in de zon, muziek uit je jeugd, een wandeling zonder haast, of gewoon de luxe om eindelijk iets minder rekening te houden met wat de rest van de wereld denkt.

Dit boek wil niet beweren dat ouder worden fantastisch is. Het is geen zweverige handleiding die elke rimpel probeert voor te stellen als een spirituele overwinning. Daarvoor ben ik zelf veel te nuchter en veel te goed op de hoogte van de grillen van de menselijke ruggenwervel.

Maar ik geloof wel dat we jarenlang een verkeerd beeld hebben gekregen van leeftijd. Ouder worden werd te vaak gelijkgesteld met verliezen, terwijl het evengoed een nieuwe vorm van vrijheid kan betekenen. Minder schone schijn. Minder haast. Minder behoefte om voortdurend iemand anders te willen zijn.

Misschien is dat uiteindelijk de echte luxe van ouder worden.

Niet dat je alles weet.

Maar dat je steeds minder zin hebt om nog te doen alsof.

‘Waarom ouder worden minder erg is dan je denkt – Het verrassende verhaal van vrijheid, geluk en nieuwe kansen na vijftig‘ is een coproductie tussen uitgeverij Partizaan en Boomager.be. Het boek is HIER als e-boek verkrijgbaar aan de prijs van € 4,99. Abonnnees van Kobo Plus kunnen het gratis lezen in hun abonnement.