Afgelopen zondag zat ik in Oudenaarde op een Pokémonbeurs. Niet voor het eerst trouwens, wat op mijn 62ste toch een mededeling is waarvan ik enkele jaren geleden nooit had gedacht dat ik ze ooit ernstig zou neerschrijven. Laat ik daarom meteen duidelijk maken dat dit geen krampachtige poging is om mij tussen het jonge volkje te mengen. Er komt geen omgekeerde pet aan te pas, ik heb nog geen skateboard gekocht en voorlopig heb ik evenmin plannen om mij op TikTok als Pokémonexpert te profileren.
De verklaring heet Kenneth. Mijn inwonende pluszoon, beroepshalve IT’er, daarnaast actief met computerhulp aan huis en bovendien bezeten door Pokémonkaarten. Dat laatste begon al in zijn kinderjaren. Zoals zoveel kinderen van zijn generatie verzamelde hij de kaarten destijds fanatiek, waarna ze een tijd uit beeld verdwenen. Enkele jaren geleden haalde hij die oude passie opnieuw boven. Eerst werd er opnieuw verzameld, daarna geruild en gekocht, en inmiddels trekt hij met zijn eigen bedrijfje naar Pokémonbeurzen.
Normaal doet hij dat samen met een vriend, maar die kon afgelopen zondag niet mee. En dus werd een beroep gedaan op de meest logische vervanger die je je bij een Pokémonstand kunt voorstellen: zijn 62-jarige plusvader, die ongeveer evenveel van Pokémon afweet als Pikachu van de Belgische staatshervorming.
Ik offerde mij dus maar op. Dat klinkt heldhaftiger dan het is, want ik vind het eigenlijk een bijzondere ervaring. Zo’n beurs is voor mij een vreemde wereld waarin ik met veel verwondering rondkijk. Ik voel mij er een beetje als een alien die op een andere planeet is neergedaald en merkt dat de plaatselijke bevolking er volkomen normaal uitziet, maar onderling een taal spreekt waarvan slechts om de drie woorden iets herkenbaars is.
“Ga je die rippen?”
“Nee, ik hou hem sealed.”
“Wil je traden?”
“Is die raw?”
“Heb je die chase?”
De eerste keer dat ik zulke gesprekken hoorde, dacht ik dat er dringend een tolk moest worden bijgehaald. Intussen begin ik enkele woorden te begrijpen. Rippen betekent bijvoorbeeld gewoon dat je een pakje kaarten openmaakt, liefst met de hoop dat daar precies die zeldzame kaart in zit waarop je zat te wachten. Sealed wil zeggen dat je het pakje, de doos of een ander product juist ongeopend bewaart, omdat ook ongeopend verzamelmateriaal waarde kan hebben. Een trade is een ruil, raw betekent dat een kaart nog niet professioneel beoordeeld of gegraded werd, en een chase card is de kaart waar zowat iedereen in een bepaalde reeks achteraan zit.
Dat laatste begrijp ik dan weer uitstekend. Wij hadden vroeger ook dingen waar we achteraan joegen. Paniniplaatjes bijvoorbeeld. Je kocht zakjes, scheurde ze open en hoopte dat eindelijk die ene ontbrekende voetballer of wielrenner erin zat. Intussen had je sommige spelers zes of zeven keer en ontstond op de speelplaats een parallelle economie.
“Ik geef u twee Van Himsts voor één Rensenbrink.”
Wij noemden dat geen trade. Wij ruilden gewoon. Vooruitgang is soms vooral hetzelfde doen met dure Engelse woorden.
De Pokémon-kameleon
Tijdens zo’n beurs heb ik intussen mijn natuurlijke plaats in het ecosysteem gevonden. Ik ben de Pokémon-kameleon. Ik zit achter de stand, pas mij zo goed mogelijk aan de omgeving aan, maak deel uit van het decor en probeer vooral niet de indruk te wekken dat ik ook maar enig verstand heb van wat er voor mij op tafel ligt.
Dat lukt meestal aardig, tot Kenneth plots verdwenen is. Meestal staat hij dan enkele standen verder met een confrater te konkelfoezen over een kaart, een ruil of een andere transactie waarvan ik vermoed dat ze voor ingewijden van groot belang is. Precies op dat moment komt er gegarandeerd iemand voor mij staan, wijst naar een kaart en vraagt: “Hoeveel kost deze?” En als ze twintig euro getekend staat, “doe je het voor achttien?”
Dan breekt mijn mooiste moment van de dag aan. Ik hoef niet te twijfelen, niet te rekenen en vooral geen enkele verantwoordelijkheid op mij te nemen. Met een gezicht dat tegelijk behulpzaam en volkomen onbevoegd probeert te kijken, spreek ik de gelukzalige woorden uit:
“Dat weet ik niet. Even wachten tot de baas terug is.”
Het mooie is dat Kenneth daar volgens mij nog een goed gevoel aan overhoudt ook. Je moet tenslotte maar meemaken dat je 62-jarige daddy op een Pokémonbeurs klanten officieel naar jou doorverwijst als “de baas”. Hij straalt gezag uit, ik ben van alle verantwoordelijkheid verlost en de klant krijgt uiteindelijk iemand tegenover zich die tenminste weet waarover hij praat.
Een perfecte taakverdeling.
Vraagt iemand mij ondertussen of een kaart raw is, of ze misschien beter gegraded kan worden, of wat een PSA 10 ervan zou doen, dan hoef ik mijn systeem nauwelijks aan te passen. Ik kijk even geïnteresseerd naar het bewuste stukje karton, knik bedachtzaam en deel mee dat ook daarvoor de baas zo meteen terugkomt. Op die manier kun je verrassend lang doorgaan voor iemand die weet waar hij mee bezig is.
Van kinderen tot kenners
Het leukste aan zo’n beurs vind ik uiteindelijk de bezoekers. Daar verschijnt een bonte stoet voor je tafel die veel vertelt over wat verzamelen met mensen doet. Je ziet kinderen die nog maar net boven de tafel uitkomen en met grote ogen naar al dat fraais kijken. Soms hebben ze een klein mapje bij zich waarin hun eigen schatten zitten. Hun ouders staan ernaast en proberen ondertussen uit te vogelen hoe ze ooit in deze situatie terechtgekomen zijn.
Dan komen de adolescenten, die al een pak beter weten waarmee ze bezig zijn. Daarna verschijnen twintigers en dertigers die soms een kennis tentoonspreiden waarbij ik mij afvraag waarom we hen op school ooit hebben lastiggevallen met de zijrivieren van de Maas.
Toon hun twintig kaarten en ze weten uit welke reeks ze komen, welke uitvoering het is, wat ze ongeveer waard zijn, welke versie zeldzamer is en waar ze nog naar op zoek zijn.
En ze praten snel.
“Heeft die whitening?”
Ik kijk naar mijn handen. Geen wit te zien. Blijkt het over kleine witte beschadigingen aan de rand van een kaart te gaan. Weer iets geleerd.
Anderen zijn op zoek naar één heel bepaalde kaart. Ze bladeren door mappen met de concentratie van een diamantair die een partij edelstenen onderzoekt. Een kaart wordt uit het hoesje gehaald, tegen het licht gehouden, omgedraaid en van alle kanten bekeken.
Ik zou zelf waarschijnlijk zeggen: “Mooi kaartje.”
Daar kom je in deze wereld niet ver mee.
En plots zit Blind Getrouwd naast mij
Alsof zo’n dag op zichzelf nog niet voldoende onverwachte elementen bevatte, kwam er op een bepaald ogenblik tijdelijk een jonge man naast mij zitten omdat hij de stand ernaast even bemande.
Valentin.
Valentin Dewolf is een prille dertiger die Vlaanderen intussen ook kent van Blind Getrouwd. Hij is in het dagelijkse leven actief als manager van een speelhal en daarnaast betrokken bij Trading Card Game- en Pokémonbeurzen. Een jonge gast die duidelijk van meerdere markten thuis is en die net zo gemakkelijk over kaarten en beurzen praat als anderen over voetbal of het weer.
Soms kost karton een fortuin
Wie bij Pokémonkaarten alleen denkt aan kinderspeelgoed van enkele euro’s, kan overigens stevig schrikken. De meeste kaarten kosten natuurlijk geen fortuin, maar bepaalde zeldzame exemplaren kunnen voor tientallen, honderden of duizenden euro’s van eigenaar veranderen. Bij uitzonderlijke stukken gaat het nog veel hoger. Een zeldzame Pikachu Illustrator in perfecte PSA 10-staat werd in 2026 zelfs voor meer dan zestien miljoen dollar verkocht.
Zestien miljoen.
Voor een kaartje.
Ik bekeek daarna de voorraad op onze tafel toch met iets meer eerbied. Voor hetzelfde geld had ik er voordien mijn koffiekop op gezet.
Nu hoeven we natuurlijk niet met zijn allen naar de zolder te stormen omdat daar misschien nog een doos met oude Pokémonkaarten van de kinderen ligt. De waarde hangt af van zeldzaamheid, reeks, uitvoering, ouderdom en vooral de staat waarin een kaart verkeert.
Daar komt ook het begrip grading bij kijken. Een kaart kan professioneel beoordeeld worden op onder meer centrering, hoeken, randen en oppervlak. Ze krijgt vervolgens een cijfer en wordt in een harde transparante houder opgeborgen, een zogenaamde slab. Een PSA 10 geldt daarbij als zowat de heilige graal: een kaart in vrijwel perfecte staat.
Ik leer bij. Traag, maar zeker.
En alsof zijn agenda nog niet behoorlijk gevuld is, organiseert Kenneth op zondag 25 oktober zijn eerste eigen Pokémonbeurs in Evergem. Dat krijgt voor mij meteen een extra lokaal tintje. Na Oudenaarde komt de Pokémonwereld dus zowaar naar mijn eigen achtertuin. Het zou mij niet verbazen dat de Pokémon-kameleon tegen dan opnieuw uit zijn natuurlijke schuilplaats wordt gelokt.
Dertig jaar Pokémon
Wat het allemaal nog merkwaardiger maakt: Pokémon bestaat dit jaar dertig jaar.
Voor een boomager is dat zo’n getal waarbij je automatisch even begint te rekenen en vervolgens besluit dat rekenen een zwaar overschatte bezigheid is.
In 1996 begon het allemaal in Japan en intussen groeiden de Pocket Monsters uit tot een wereldwijd fenomeen met videospellen, tekenfilms, films, speelgoed en uiteraard de kaarten.
Voor veel twintigers en dertigers die je vandaag op zo’n beurs ziet, zijn Pokémonkaarten bovendien helemaal geen nieuwigheid. Zij waren de kinderen die ze eind jaren negentig en begin jaren 2000 verzamelden. Nu hebben ze een job, een inkomen en soms zelf kinderen, maar Pikachu is gewoon mee volwassen geworden. En precies daar komen wij boomagers in beeld.
Of we dat nu willen of niet. Misschien hebben we zelf niets met Pokémon. Misschien kunnen we Charizard niet van Charmander onderscheiden en denken we bij rippen nog altijd aan een gescheurde broek. Toch is de kans groot dat Pokémon vroeg of laat ons leven binnenwandelt via onze kinderen, pluskinderen, kleinkinderen of de kinderen en kleinkinderen van vrienden en kennissen.
Je wordt meegetroond naar een beurs, krijgt een map onder je neus geduwd, moet bewonderend kijken naar een kaart waarvan je geen idee hebt waarom ze bijzonder is of krijgt de opdracht om vooral niets aan te raken. En voor je het weet, weet je wat een trade is.
Wij boomagers moeten daar trouwens niet al te lacherig over doen. Onze generatie verzamelde postzegels, sigarenbandjes, voetbalplaatjes, Paninistickers, munten, strips, sleutelhangers, bierkaartjes en god weet wat nog allemaal.
Wie ooit drie benzinestations is afgereden omdat daar nog het ontbrekende figuurtje van een spaaractie te krijgen was, moet voorzichtig zijn met commentaar op iemand die achter een Charizard aanzit.
De verpakking verandert. De verzamelwoede niet.
En eigenlijk is dat best mooi
Dat is uiteindelijk wat ik meeneem van zo’n dag. Ik begrijp nog altijd maar een fractie van Pokémon. Als iemand mij morgen vraagt welke Special Illustration Rare volgens mij ondergewaardeerd is, zal ik hoogstwaarschijnlijk plots dringend naar het toilet moeten.
Maar ik zie ook kinderen, jongeren en volwassenen die ergens enthousiast over zijn. Ze verzamelen, zoeken, vergelijken, onderhandelen en praten met elkaar. Een kind dat trots zijn map openklapt naast een twintiger die al tien jaar verzamelt, heeft meteen een gespreksonderwerp. Telefoons komen uiteraard ook boven, maar verrassend veel van wat daar gebeurt is eigenlijk heel ouderwets menselijk.
“Kijk eens wat ik heb.”
“Wil je ruilen?”
“Wat zoek jij nog?”
Eigenlijk deden wij vroeger precies hetzelfde. Alleen hadden wij geen chase cards, geen slabs, geen PSA 10 en gingen wij niets rippen. Wij scheurden gewoon een zakje Panini open en hoopten dat er eindelijk niet wéér dezelfde rechtsback in zat.
Dus zat ik afgelopen zondag in Oudenaarde, midden tussen Pikachu, Charizard, Mewtwo en honderden andere wezens waarvan ik de naam waarschijnlijk nooit zal onthouden. Ik paste mij aan mijn omgeving aan, hielp waar ik kon, luisterde aandachtig naar gesprekken waarvan ik inmiddels zowaar een klein gedeelte begrijp en knikte af en toe alsof dat percentage aanzienlijk hoger lag.
De Pokémon-kameleon in zijn natuurlijke habitat. En weet je wat het gevaarlijkste is? Ik begin het nog leuk te vinden ook. Voor ik het weet, sta ik zelf te roepen dat niemand die booster mag rippen omdat hij sealed meer waard is.
Dat is wellicht het moment om in te grijpen.
