Schouderklopjes

Er is iets merkwaardigs aan de moderne mens. We leven in een tijd waarin iemand probleemloos een selfie maakt met een dakloze op de achtergrond, er een hartje bij zet, #samensterk toevoegt en daarna opgelucht een cappuccino met havermelk gaat drinken. En ergens vermoed ik dat wij boomagers daar stilaan immuun voor geworden zijn. Niet cynisch, niet verbitterd, maar gewoon… lichtjes verbaasd.
Neem nu die grote solidariteitsweken. Die gigantische mediacampagnes waarin bekende Vlamingen een week lang nauwelijks slapen, met rode ogen en een sjaal rond de hals in een glazen studio zitten te roepen dat “dit hartverwarmend is”. Mensen wandelen achteruit van Oostende naar Hasselt, bakken 700 cupcakes, laten hun borsthaar in de vorm van een panda scheren of gaan 48 uur onafgebroken polonaise dansen voor het goede doel.
En plots ontstaat er iets magisch.
Iedereen is goed.
De bakker is goed. De buurvrouw is goed. De lokale dj is goed. Zelfs Kevin van de boekhouding — die normaal nog geen deur openhoudt voor een oude dame met een rollator — blijkt ineens een toonbeeld van menselijke warmte omdat hij een cheque van 184 euro en 32 cent heeft overhandigd aan een organisatie met een ontroerende naam en een logo in pastelkleuren.
Applaus. Traantje. Dronebeelden. Confetti. Een gitarist die “Imagine” speelt. En ergens op de achtergrond een bekende acteur die zichtbaar geëmotioneerd zegt: ‘Dit toont toch waar Vlaanderen toe in staat is.’
Waarna Vlaanderen de volgende ochtend opnieuw begint te claxonneren in de file omdat iemand twee seconden te laat optrekt aan een rood licht.
Wij boomagers kijken daar natuurlijk anders naar. Wij hebben al genoeg benefietshows gezien om te weten dat de wereld niet noodzakelijk beter wordt omdat een BV met een muts op zegt dat “verbinding belangrijk is”.
Wij herinneren ons nog de jaren waarin solidariteit gewoon bestond uit een buurman die je gras afreed omdat je je rug had verrekt. Zonder hashtag. Zonder sponsorloop. Zonder limited edition koffiemok met daarop “Samen maken we het verschil”.
En begrijp me niet verkeerd: natuurlijk is geld inzamelen voor goede doelen belangrijk. Uiteraard. Alleen krijg ik soms de indruk dat de actie zelf belangrijker geworden is dan het probleem.
De show moet draaien.
Er moeten tussenstanden zijn. Een “historisch record”. Een gigantische thermometer die langzaam rood kleurt. Een presentator die roept: ‘Komaan mensen! We zitten aan 17 miljoen maar we kunnen nóg warmer!’
Alsof armoede een soort groepsspel geworden is waarbij Vlaanderen gezamenlijk probeert een highscore te halen.
En het wonderlijkste van allemaal? Een week later hoor je er niets meer over.
Niemand weet nog precies waarvoor we nu eigenlijk massaal macaroni hebben gegeten op een koude parking in Deinze. Niemand weet of de organisatie uit Wachtebeke intussen geholpen is. Niemand weet of Marcel zijn emotionele kajaktocht van 93 kilometer nog gevolgen heeft gehad voor zijn linkerheup.
Maar het gevoel was goed. En daar draait het uiteindelijk om.
Wij leven tegenwoordig in een tijdperk waarin gevoelens belangrijker geworden zijn dan oplossingen. Zolang iedereen even collectief kan uitroepen dat het “hartverwarmend” was, lijkt de opdracht volbracht.
Misschien moeten boomagers daar gewoon eerlijk in zijn.
Wij doen ook mee aan dat theater. Wij kopen ook wel eens een pannenkoek voor een goed doel. Wij geven geld aan een actie omdat een kleinkind met grote ogen aan de deur staat. Wij applaudisseren soms zelfs spontaan naar een televisie waarop een emotionele piano speelt terwijl iemand in slow motion een cheque overhandigt.
Maar diep vanbinnen weten wij ook dat de mensheid een eigenaardig ras blijft.
We organiseren massale solidariteitscampagnes tegen eenzaamheid… terwijl de helft van de aanwezigen ondertussen naar hun smartphone zit te kijken. We lopen benefieten voor mentale gezondheid… maar krijgen stress omdat de parking volzet is. We roepen dat “iedereen meetelt”… behalve de man achter ons aan de kassa die per ongeluk te traag zijn bankkaart bovenscharrelt.
En toch zit er ook iets aandoenlijks in.
Misschien hebben mensen gewoon nood aan rituelen. Aan een collectief moment waarop we even mogen geloven dat we betere versies van onszelf zijn. Even ontsnappen aan belastingen, oorlogen, rugpijn, politieke discussies en de prijs van een pot mayonaise.
En eerlijk? Dat begrijp ik nog ook.
Al stel ik voor dat we volgend jaar eens een eerlijkere versie organiseren.
Geen “Warmste Week”.
Maar: “De Vrij Aardige Driedaagse”.
Met slogans als: ‘We hebben ons best gedaan.’ ‘De problemen bestaan nog altijd.’ ‘Maar de wafels waren lekker.’
Ik zou kijken.