Onlangs werd de vraag gesteld hoe het komt dat men in Nederland niet of nauwelijks naar Vlaamse muziek luistert, terwijl Vlamingen wel naar Nederlandse muziek luisteren. Ondanks het feit dat het onze noorderbuur Paul van Vliet was die de schoonheid van Vlaanderen beschreef in zijn gelijknamige lied, en artiesten als Will Tura (‘Vlaanderen mijn land’) en Raymond van het Groenewoud (‘Vlaanderen boven’) datzelfde stukje België hoog in het vaandel droegen, blijft het een feit dat het Nederlandstalige lied uit Vlaanderen een bredere appreciatie verdient dan momenteel het geval is.
Om hier enigszins aan tegemoet te komen, verdiepte de Nederlandse journalist Peter Voskuil zich vier jaar lang volledig in de Vlaamse muziek. Dat resulteerde uiteindelijk in een kroniek van 320 pagina’s, gebundeld in de lijvige uitgave ‘Groot Vlaams Liedboek’, die de periode van 1960 tot 2025 bestrijkt. Een sprankelend overzicht dat begint bij ‘Eenzaam zonder jou’ van Will Tura en eindigt bij ‘Naïef’ van Meltheads.
Dat de auteur tot veel in staat is, wist ik al in september 2023, toen ik het meer dan twee kilogram wegende ‘Boudewijn de Groot Oeuvre Boek’ tipte. Ook nu weer weet hij mij te verbazen met de boeiende verhalen die hij dankzij zijn vlotte schrijfstijl een onvergetelijke plek geeft in de uitgebreide wereld van de muziek. Zij die het Nederlandstalige lied volgen, hebben ongetwijfeld het boek ‘Watskeburt, Lage Landen?’ (2019) van Peter Van Dyck, de Dikke Delvaux (2022) of de boeken van Belpop Bonanza in huis. Daar kunnen ze nu dit exemplaar naast plaatsen in de boekenkast.
Peter Voskuil selecteerde zomaar eventjes 101 Vlaamse liedjes die je gehoord moet hebben voor je sterft. Hij presenteert ze in chronologische volgorde, van de sixties tot nu, en verbindt aan elk geselecteerd lied een uitgebreid, diepzinnig, maar vooral verhelderend verhaal. Daarin wordt niet alleen aandacht besteed aan de tijdgeest van toen, maar wordt ook uit de doeken gedaan hoe het lied tot stand kwam, op welke manier het instrumentaal en vocaal werd opgebouwd en waarom het zo’n succes kende.
Elk verhaal wordt geïllustreerd met prachtig beeldmateriaal, waaronder de platenhoes en diverse unieke foto’s van de artiesten. Het sluit af met een verwijzing naar een ander, minder bekend of minder succesvol lied van dezelfde artiest in de rubriek ‘Verder luisteren?’.
De 101 liedjes maken deel uit van het Vlaamse culturele erfgoed. Dit boek betekent dan ook een meerwaarde voor het muzikale landschap, dat voortdurend in beweging is. De auteur koos er wel voor om kinderliedjes, smartlappen, schlagers en het al te lichte levenslied uit te sluiten. Voor zijn selectie raadpleegde hij verschillende jaargangen van Vlaamse aller tijden-lijsten. Het boek biedt bovendien een blik op de geschiedenis van de Vlaamse platenindustrie, waarbij bekende en minder bekende artiesten en liedjes de revue passeren.
Miel Cools, Will Ferdy, Louis Neefs, Della Bosiers, Wim De Craene, Johan Verminnen, Willem Vermandere, Clouseau, Urbanus, Bart Herman, Gorki, Noordkaap, Het Zesde Metaal, Guido Belcanto, Miek & Roel, Ann Christy, Walter De Buck, De Kreuners, Bazart, Novastar en nog vele, vele anderen zullen ongetwijfeld heel wat mooie en minder mooie herinneringen oproepen en de lezer terugbrengen naar andere tijden.
Om alles te kaderen en zijn onderzoek volledig te maken, sprak Voskuil met zomaar eventjes 70 mensen die op de een of andere manier betrokken waren of zijn bij de Vlaamse muziek en hun kijk op het verleden en de huidige gang van zaken konden geven.
Dat leverde uiterst interessante gesprekken op met topproducers Jean Blaute en Wouter Van Belle, met Hannelore Bedert over het verlies van haar man en het lied ‘Kom naar huis’, met Johan Verminnen, die bezig was met het schrijven van teksten voor zijn ‘laatste’ elpee, met Raymond van het Groenewoud op de dag voor zijn 75ste verjaardag en met Stijn Meuris over zijn steeds terugkerende ontroering bij het beluisteren van het mooie ‘Amsterdam’ van Kris De Bruyne. En dan waren er nog zoveel andere fijne gesprekken.
Bij een boek over muziek hoort natuurlijk geluid. Dat kun je gemakkelijk terugvinden in de drie beschikbare Spotify-afspeellijsten die bij het ‘Groot Vlaams Liedboek’ horen: ‘De Eregalerij’ (nummers 1 tot en met 60), ‘Verder luisteren?’ (alle aanbevolen nummers uit het boek die niet tot de 101 geselecteerde liedjes behoren) en ‘Schaduwklassiekers, Cult en Favorieten’ (nummers 61 tot en met 101).
Het worden dus bijzonder aangename dagen wanneer je lezen en luisteren combineert, met een knipoog naar het rijke verleden van de Vlaamse muziek en de huidige generatie die het Vlaamse lied nog steeds de eer geeft die het verdient.
En mocht je Fabien Collin en zijn lied ‘Water en brood’, Madou met ‘Niets is voor altijd’, Spilar met ‘Acht soldaten’ of Lieven met ‘Tuinfeest’ niet kennen, dan zal het boek er jou met veel genoegen alles over vertellen.
Deze uitgave, die met zorg en enthousiasme is samengesteld door Peter Voskuil, is een verrijking voor iedereen die de muziek die in Vlaanderen is ontstaan een warm hart toedraagt. We mogen dan ook hopen dat de auteur met dit boek zijn eigen landgenoten kan overtuigen om eens te proeven van al dat moois dat artiesten uit Vlaanderen met voor Nederlanders verstaanbare teksten hebben voortgebracht en nog zullen voortbrengen.
Peter, je deed dit prima … zoals ze bij jou in Nederland zouden zeggen! We kunnen dit alleen maar beamen!
Groot Vlaams Liedboek – Peter Voskuil
Uitgeverij: Spectrum
Distributie in België: Uitgeverij Lannoo
Hardcover: ISBN 9789000404179 – € 49,99
E-book: ISBN 9789000404186 – € 19,99
